Berichten door cornelis verhage

Meer van hetzelfde?

Onafhankelijk van elkaar klagen Marc Chavannes en Robbert Dijkgraaf in NRC Handelsblad over de krimpende budgetten voor wetenschap en onderwijs van de Nederlandse universiteiten ( 23 mei en 25 mei 2009).
Chavannes merkt op dat de rijksbijdrage in 2007 vier procent hoger was dan in 1995, terwijl in dezelfde periode het aantal studenten met twintig procent steeg. En het onderzoeksdeel van de rijksbijdrage daalde met bijna tien procent.
Het hoeft geen betoog dat de kwaliteit van het wetenschappelijk onderwijs hierdoor geschaad wordt, hoewel ondertussen ministers en beleidsmakers graag beweren dat de Nederlandse universiteiten tot de beste ter wereld behoren en een prachtige ‘output’ hebben.

Domme student

Het is ondertussen algemeen bekend dat de taalvaardigheid van veel aankomende studenten (ver) beneden de maat is. Universiteiten geven, met name voor rechtenstudenten, bijspijkercursussen lezen en schrijven. Er zijn daartoe ‘academische’ onderwijzers aangesteld die proberen de studenten tot een aanvaardbaar niveau te brengen.

Avital Selinger

Op aandringen van het Nederlandse vrouwenvolleybalteam is Avital Selinger opnieuw benoemd tot bondscoach. Selinger heeft het wel eens aan de stok met de Nederlandse clubs die naar zijn mening geen keus voor topsport willen maken. Mede een gevolg van de Hollandse landsaard, aldus Selinger in een interview in NRC Handelsblad van 2 mei : ‘Om dat duidelijk te maken pakt de coach een vel papier en trekt hij een streep die hij de nullijn noemt. Daarboven trekt hij twee strepen +1 en +2. Eronder hetzelfde: -1 en -2.

Moeilijk meetbare doelen

Een ingezonden stuk in NRC Handelsblad van 25 april heeft de geruststellende kop ‘Zo erg is het niet gesteld met het nieuwe mbo’. Het is een reactie van Toos de Rijk, teamleider Helicon Opleidingen mbo Apeldoorn, op een stuk van Harm Beertema die kritiek had geuit op het competentiegerichte onderwijs.
De Rijk zegt dat cgo zo genoemd wordt ‘omdat niet alleen vakkennis, maar ook competenties zoals samenwerken en overleggen meetellen.’ En, voegt ze eraan toe: ‘We kunnen nog steeds het vak aanleren, en daarnaast kunnen we leerlingen expliciet beoordelen op hun sociale competenties. Dat kon vroeger niet, en daarom vind ik cgo een vooruitgang.’

Ezels

Wie zich even in het verleden verdiept kan weten dat onderwijsvernieuwingen die tegen de wil van de leraren aan het onderwijs worden opgelegd meestal mislukken.
Dat gold indertijd voor de middenschool, het gold ook voor de basisvorming.
Het afschaffen van behoorlijke eindexamens was niet naar de zin van de leraren , toch werd het doorgedrukt. Nu heeft de Inspectie ontdekt dat vooral op particuliere scholen, maar niet alleen daar, misbruik gemaakt wordt van het schoolonderzoek om leerlingen aan een diploma te helpen. Maar in feite was dit zeker al dertig jaar bekend. Dertig jaar doofpot, dertig jaar doen of je neus bloedt.
Hebben de leraren gevraagd om de schaalvergroting zoals die ondertussen vorm heeft gekregen? Natuurlijk niet, die waren daartegen.

Van het algemeen belang naar de markt

De vice-voorzitter van de Raad van State, dhr Tjeenk Willink , heeft in het jaarverslag van de Raad als zijn mening gegeven dat het evenwicht tussen markt, staat en samenleving is verstoord. Aan het eind van de jaren tachtig verschoof het accent van de staat naar de markt waardoor maatschappelijke organisaties als bedrijven moesten gaan functioneren. Dat leidde tot ‘verzelfstandiging van uitvoerende diensten en onderwerping van publieke functies aan de ‘tucht van de markt’. Dat heeft tot gevolg gehad dat niet meer het algemeen belang voorop stond , maar het maken van winst en de groei van de verzelfstandigde diensten.

Pseudo-ministerie

Er is bij de media nauwelijks echte aandacht voor het onderwijs. Als er zicht is op een rel of op sensatie, zoals bij de klas van Prem die tot hogere scores voor de CITO-toets werd gebracht – gewoon een bewijs dat bijles, althans op de korte termijn helpt – dan is er wel enige aandacht, gaat het om onderwijsbeleid, dan is er weinig te melden. In zekere zin begrijpelijk want het ministerie van onderwijs doet ook haast niets. Na een korte periode waarin het leek of de overheid begreep dat er meer zorg moest zijn voor de kwaliteit van het onderwijs en voor het niveau van het leraarschap is men al snel weer teruggekeerd naar het bekende systeem van pappen en nathouden.

Eenrichtingsverkeer

De schoolkeuze en de selectie voor het voortgezet onderwijs blijft de gemoederen bezig houden. In een artikel in NRC Handelsblad van 21 februari werden bezorgde ‘hoogopgeleide’ ouders aan het woord gelaten. Hun kind kan niet veel ergers overkomen dan een vmbo-advies. Ze proberen met alle mogelijke middelen – bijles, druk uitoefenen, andere school enz. – aan dit rampzalige lot te ontkomen en soms lukt dat ook. De meest frappante uitspraak van een van de ouders was: ‘Als mijn tweede ook een vmbo’er zal worden, ga ik me wel afvragen wat we verkeerd hebben gedaan in de opvoeding.’

Waartoe dient de school?

Gemengde populatie

In een ingezonden stuk in NRC Handelsblad van 7 februari schrijft Hellen Kooijman dat zij haar kindertijd heeft doorgebracht op een ‘gemengde’ openbare school in een katholiek dorp, ‘een vergaarbak van alles wat op de andere scholen niet terecht kon of wilde’. Zij meent dat die ervaring nuttig is geweest en haar weerbaarder heeft gemaakt en daarom heeft ze haar eigen kind aangemeld op een buurtschool, waar de populatie een afspiegeling is van de grootstedelijke werkelijkheid.
Dat is een argumentatie om serieus te nemen omdat ze, anders dan de argumenten van onderwijskundigen en ‘do-gooders’, niet uitgaat van de onderliggende partij, de kinderen uit de zwakke milieus die zich zouden kunnen optrekken aan de kansrijke kinderen, maar juist andersom.