Berichten door b.verkroost

Governance volgens Balkenende

Op 24 maart 2011 hield oud-premie Jan Peter Balkenende als kersvers benoemde hoogleraar “Governance, Institutions and Internationalisation” aan de Erasmus Universiteit zijn oratie onder de titel “Over governance en maatschappelijke verantwoordelijkheid: hoe verder ?
In het begin van zijn oratie verwijst Balkenende al direct naar het onderwijs zonder daar overigens verder op in te gaan. Dat kan hij dan misschien later nog eens doen, want juist in het onderwijs zijn recent allerlei wettelijk verplichte governancestructuren doorgevoerd waarmee, zacht gezegd, niet altijd even positieve ervaringen zijn opgedaan. Denk aan de ontwikkelingen bij InHolland, de Stenden Hogeschool of bij de scholengemeenschap Veldvest om er maar een paar te noemen.

Documentairemaker Ruben Gischler vertelt in De Volkkrant van 4 mei dat zijn dochter van tien thuiskwam met het verhaal dat Hitler zelf van Joodse afkomst was en dat diens antisemitisme voortkwam uit zelfhaat. Hij dacht aan een incident, maar van het NIOD hoorde hij, dat dit stukje tenenkrommende amateurspsychologie (deze terminologie is van mij) blijkbaar een hit op de pabo is, want zij krijgen daar regelmatig klachten over te horen.

InTrouw van 7 april zei Grahame Lock over het taalonderwijs, dat het vrijwel uitsluitend was gericht op het leren gebruiken van taal. Op praktisch nut dus. Belangrijk maar eenzijdig. “Want taal heeft ook een esthetische, poëtische kwaliteit. Een kind dat die kant leert waarderen, wordt een rijker mens. Het bestuderen van een vergeten, zeventiende-eeuwse dichter is interessant en verrijkend”.
De kans dat dit gebeurt wordt in het hedendaagse onderwijs steeds kleiner omdat volgens Lock alles steeds meer eenzijdig wordt afgemeten aan het economische nut. En wat is in dit kader de waarde van het bestuderen van zeventiende-eeuwse poëzie?

“Onderwijs vormt” is de titel van het onlangs verschenen advies van de Onderwijsraad op verzoek van de Eerste Kamer.

Een favoriete bezigheid die ik met velen deel, is lekker lui een boek of tijdschrift lezen.Zo zat ik in mijn tuintje De Groene van deze week te lezen, toch niet direct een blad voor luie lezers. Maar misschien wel de laatste “slijpsteen voor de geest”onder de Nederlandse weekbladen, zoals een ingezonden briefschrijver opperde.
In een stuk over de in 2008 overleden criticus Rein Bloem schrijft Piet Gerbrandy naar aanleiding van diens visie op poëzie:”Bloem had gelijk Poëzie is taal. Alle andere kwaliteiten die aan poëzie worden toegeschreven, zoals haar rijkdom aan beelden, ideeën en emoties dankt zij aan de enthousiaste en geduldige lezer. Zonder inzet van de lezer kwijnt zelfs het vitaalste gedicht weg”.
Daar lig je dan in je tuinstoel als luie lezer.

Op onze onvolprezen site “Extern nieuws” lees ik een bericht dat jongeren jonge schrijvers beter kennen dan “de Grote Drie”. Reve, Mulisch en Hermans spreken niet meer zo aan, Vuijsje en Giphart des te meer; lange rijen voor een handtekening van Kluun. Is dit nu zo bijzonder? Neen, want smaak heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. En je hebt goede leraren Nederlands nodig als betrouwbare gidsen in het oerwoud van de literatuur. En dan nog houdt de jeugd nu eenmaal zijn eigen smaak en heeft zij de van alle tijden behoefde zich af te zetten tegen vorige generaties. In mijn tijd werden moderne schrijvers als Hermans, Mulisch en Anna Blaman door de katholieke school waarop ik zat zo veel mogelijk van de literatuurlijsten geweerd, daarin aangezet door de RK censuurinstantie IDIL.

Wat danken wij de leraar ? Niet onze redding van de sterfelijkheid maar wel dat wij nette burgers worden, die “bedachtzaam grafwaarts schrijden”. Dat zegt de dichter Jan Luyken jr. in één van de gedichten die zijn opgenomen in de bloemlezing onderwijsgedichten “Soms moet het werkelijk stil zijn…”, samengesteld door Theo Magito en Henk Sissing. De bundel bevat een keuze uit onderwijgedichten vanaf 1591 tot heden, zo’n 150 dichters en ruim 300 bladzijden poëzie. De dichter die zich De Schoolmeester noemde, Gerrit van de Linde staat er natuurlijk ook in en wie anders dan een echte schoolmeester kan zich beter verplaatsen in diens lot:
…..hij die drie paar dagen,
In het woelziek schoolvertrek,
De veeslucht en de drek,
De snotneus, d’Ezelsvragen,

De argumenten van BON en andere critici van de onderwijsvernieuwingen werden niet zo lang geleden door de “onderwijselite” afgedaan als populistisch.
De Groene Amsterdammer wijdt deze week een dubbeldik themanummer aan “ de aanval op de elite”. Bijzonder interessant. Het onderwijs komt er niet expliciet in aan bod. Meindert Fennema geeft in zijn boeiende bijdrage de chaos in het onderwijs wel aan als een van de thema’s van de Fortuynrevolutie. Een analyse van de strijd van BON voor beter onderwijs tegen het gevestigde “educatief-politieke complex” (Bart Tromp, 1994) zou een leerzame casus hebben kunnen opleveren. Misschien een volgende keer.
Dit gedegen en zeer leesbare dubbelnummer is m.i. eigenlijk een must voor iedereen die in deze problematiek is geïnteresseerd.

Stresskippen

“Ga staan als je niet gelijk hoofd- of buikpijn hebt van de studiestress als er op school eens wat extra’s van je gevraagd wordt” roept de trainer van onderwijsadviesbureau XYZ op een trainingsmiddag voor leerlingen van een Amersfoorts Lyceum.
Meer dan de helft van de leerlingen veert op. Anderen, die zich nu wel een beetje voor paal vinden zitten, staan aarzelend ook op. Een enkeling blijft zitten.
“Ga staan”roept de trainer nu “ als je vindt dat de school best wel eens wat meer eisen mag stellen”. Moeilijke vraag, De helft staat op, de leerlingen die blijven zitten in verwarring achterlatend.
Ga staan als je niet tevreden bent met een zes als je hoger had kunnen halen met meer inspanning”. Twee derde staat op.

Ik heb van deze vereniging nog geen standpunt vernomen t.a.v. de demonstratie van morgen op het Malieveld. Naar mijn mening protesteren de studenten terecht tegen de absurde verhoging van de collegegelden voor wat langer studerenden en de afschaffing van de studiebeurs.
Ik heb in een ver verleden met anderen actie gevoerd tegen verhoging van collegelden naar 1000 gulden. En ik zeg nu ook: jongens en meisjes ga ervoor !