Zojuist stuit ik op een website waar ik nooit van gehoord had: TPEdigitaal:
“… een wetenschappelijk tijdschrift voor economische theorie en beleid. Aangeboden artikelen worden door onafhankelijke referenten beoordeeld. Het tijdschrift legt zich in het bijzonder toe op vraagstukken op het gebied van beleidsgerichte economie” (bron: www.tpedigitaal.nl/profiel)
Er staat een hele rij artikelen op over het onderwijs, onder meer over salarisachterstanden en het nut van salarisverhoging.
Zie: www.tpedigitaal.nl/archief/3-2009/
Onder meer:
– Marktmeesters in het onderwijs?
– Voortijdige schoolverlaters: Aanleiding en kansen op de arbeidsmarkt
– Goed beleid loont: de maatschappelijke kosten en baten van het verminderen van – voortijdige schooluitval
– Hogere lonen voor leerkrachten: wat levert het op?
– Concurrentie en kwaliteit in het primair en voortgezet onderwijs
– Is er een economische reden voor een fusietoets in het onderwijs?
– Onderbenutting van mbo’ers nuttig op de arbeidsmarkt?
Ik ben er niet aan toegekomen om e.e.a. zelf grondig door te nemen, en ik heb er ook geen oordeel over, maar ik meld het hier maar als tip, voor wie het interessant vindt.
Eerste indruk positief
Even wat artikelen ‘diagonaal gelezen’: de eerste indruk is die van een behoorlijke degelijkheid, in elk geval waar het gaat om de onderzoeken over de gevolgen van hogere lonen voor leerkrachten en bestuurlijke fusies. In het laatstgenoemde onderzoek niet alleen feiten maar ook kritische noten zoals:
“Een ontwikkeling die meer zorgen baart is de groei van het aantal gemeenten
waar het gehele basisonderwijs fuseert tot één samenwerkingsbestuur, ook wanneer daarvoor niet direct een demografische noodzaak lijkt te bestaan (Onderwijsraad 2008). Voorbeelden van dergelijke gemeenten met één bestuur zijn Landgraaf, Venray en Wijchen. In die gemeenten is sprake van bestuurlijk monopolie, zodat ouders alleen de mogelijkheid
hebben om te kiezen voor een school van dat bestuur. Wanneer ouders zich niet kunnen vinden in de visie van het bestuur zijn zij gedwongen om te verhuizen of hun kind naar een school in een andere gemeente te laten reizen. Een schoolbestuur met een monopoliepositie heeft bovendien weinig prikkels om het onderwijsaanbod aan te passen aan de wensen van ouders.”
Het onderzoek over de gevolgen van loonstijging toont (wederom) haarfijn aan dat de loonachterstand van leerkrachten vooral in het midden van hun werkzame leven – zeg maar tussen 35 en 45 jaar – het grootst is. Op zich niets nieuws maar weer eens goed onderbouwd weergegeven.
Eerste indruk toch iets minder
Ik heb vluchtig gekeken naar André de Moor (2009). Concurrentie en kwaliteit in het primair en voortgezet onderwijs. pdf
Het artikel biedt een overzicht van resultaten uit heel recente studies, tegen een meer algemene, ook internationale achtergrond. Het blijft allemaal aan de oppervlakte, relateert concurrentie aan prestatie-indicatoren, vindt nauwelijks enig effect.
Wat ik dan mis, is een stevige analyse van de wenselijkheid van meer concurrentie in het onderwijs. Tenslotte geldt hier ongeveer hetzelfde als voor de zorgsector: moet je daar wel concurrentie in toe willen laten?
Ik noem maar eens iets. Jaap Dronkers (De Volkskrant, 28 januari 2006 pdf) vindt dat er absoluut meer concurrentie moet komen. Tegelijk is er een afschrikwekkend voorbeeld van Nieuw Zeeland, waar concurrentie tussen middelbare scholen tot gevolg heeft gehad dat er een scherpe strijd om toelating tot die scholen is ontstaan, zodat scholen dus in feite concurreren over de ruggen van ouders en leerlingen (vgl. in Nederland de concurrentie om toelating tot gymnasia).
De Moor beperkt zijn overzicht tot PO en VO. Maar hoe zit het met meer of minder concurrentie in het HO? Wat heeft de VS ons op dat punt te leren? Zijn ze er daarginds zelf wel content mee? Derek Bok (van Harvard) niet.
Voor een literatuuroverzicht dat is bijgewerkt t/m 2006 zie html.
Concurrentie tussen scholen: zeker een onderwerp dat aandacht behoeft. Wees de politiek voor.
niet zonder Dijsselbloem
Het artikel “Voortijdige schoolverlaters: Aanleiding en kansen op de arbeidsmarkt” maakt het geloofwaardig dat meer inspanning en uitgekiendheid (en dus geld!) bij pogingen om het aantal drop outs te verminderen tot resultaten leiden die de maatschappij meer opleveren dan kosten. Geloofwaardig is iets anders dan zeker en het is moeilijk om vast te stellen vanaf welk bedrag de kosten hoger zijn dan de baten. Er is reden genoeg voor een proefproject maar meer geld uitgeven om meer leerlingen later het onderwijs uit te laten stromen lijkt mij onverantwoord en in strijd met de Dijsselbloemconclusies betreffende onbezonnen vernieuwingen. Laat de overheid een middelgrote stad uitzoeken die 3 jaar lang probeert om zo veel mogelijk jongeren die op een bepaalde datum in die stad woonden binnen het onderwijs te houden. Als het proefproject slaagt kan de methode landelijk worden ingevoerd.
Seger Weehuizen