Bladerend in de Bijbel, niet geheel toevallig met Kerstmis, kwam ik twee citaten van Jezus tegen waaruit blijkt dat hij geen voorstander van peertutoring was.
Niet dat Jezus het daar speciaal over het onderwijs had; hij maakte zijn opmerkingen terloops (voorzover je vindt dat de zoon van God terloopse opmerkingen kan maken). We lezen in Lucas 6:39
‘Hij sprak ook in gelijkenissen tegen hen: Kan de ene blinde de andere blinde leiden? Vallen ze dan niet beiden in een kuil? Een leerling staat niet boven zijn leermeester; pas als iemand zich alles heeft eigen gemaakt, zal hij de gelijke zijn van zijn leermeester.‘
Duidelijker kan je je toch niet uitspreken.
Okee, het is een beetje flauw, want je kunt in het Boek der Boeken nu eenmaal altijd wel iets van je gading vinden; ik ken ook de bezwaren van één onzer inzenders tegen het verzamelen van ondersteunende uitspraken door ‘grote namen’.
Ik vind het echter wel opmerkelijk dat deze constateringen van Jezus blijkbaar ook al in de bijbelse dagen tot de common sense behoorden. Of zou er ook toen al sprake geweest zijn van een richtingenstrijd in het onderwijs? Maar dan is Het Nieuwe Leren al 2000 jaar oud!
rabbi=leraar
Het Nieuwe Testament gaat voortdurend over ‘onderwijzen’, in de verhouding leermeester-discipel (discipline is daarvan afgeleid). De protestantse traditie staat belangrijk in het teken van leren en onderwijzen. Daarbij is discussie in jongerengroepen een belangrijk deel van de vorming geweest.
Protestantse leraren zijn geen boeren die niet willen vreten wat zij niet kennen lijkt me.
Onderzoekers vatten vroeg of laat hun bevindingen of conclusies altijd samen. Het is legitiem, indien nuttig, alleen zo’n samenvatting in de herinnering te roepen.
Zo kunnen sommige uitspraken ook worden beschouwd als een ingedikte vorm van een belangrijke mening of waarheid.
Vernieuwers vatten ook samen. Een aanhanger van het nieuwe leren vergeleek in zijn eindconclusie HNL met rondreizende back-packers: altijd enthousiast en verlangend naar nieuwe uitdagingen en ontdekkingen.
Tegenstanders vergeleek hij met reizigers van ge-organiseerde reizen die altijd wat te zeuren en te zaniken zouden hebben.
Zo’n vergelijking zegt veel over iemands’ denken omtrent een zaak.
Back-packers
“Een aanhanger van het nieuwe leren vergeleek in zijn eindconclusie HNL met rondreizende back-packers: altijd enthousiast en verlangend naar nieuwe uitdagingen en ontdekkingen.”
Wat deze aanhanger vermoedelijk niet weet is dat backpackers de neiging hebben om allemaal in dezelfde Lonely Planet gelegenheden te komen, zodat ze samen met andere backpackers kunnen uitwisselen hoe bijzonder ze wel zijn 🙂
Je eigen maken
Naar mijn idee is er -zeker in de levensbeschouwelijke vorming- een lange en goede traditie van leren door middel van gesprekken met leeftijdgenoten.
Na bestudering van een tekst, of na een inleiding van een deskundige voerde men een gesprek om zich de gedachte/de stof eigen te maken. Men legde de nieuwe informatie of de gedachte naast de reeds aanwezige kennis of visie en probeerde zich in het gesprek een mening te vormen. Dit lijkt me een totaal andere werkwijze dan ‘Nieuw Leren’, ook al zijn er overeenkomsten. Hier gaat het om doorgronden van teksten of meningen en het overnemen of afwijzen daarvan. Dit is, zeker als er al een aardige basiskennis van bijvoorbeeld de Bijbel aanwezig is, een prima methode.
prot. traditie
Nu ik er even over nadenk, had de protestantse traditie een goede taakverdeling gevonden. De school deed vooral aan de kennisoverdracht, inclusief de bijbelkennis.
De rest van de geestelijke vorming gebeurde thuis door de ouders, en ’s avonds en op zondag door de kerkelijke medewerkers.
Het lijkt erop dat seculiere vernieuwers al deze elementen, geseculariseerd, in het onderwijs willen stoppen. Seculiere vorming die, verlangend naar een nieuwe mens, de plaats gaat innemen van de traditionele kennisoverdracht.
Leren door discussie
Het lijkt mij voor het leren veel handiger dat er een uitwisseling van ideeën is tussen iemand die veel weet (een leraar) en iemand die weinig weet (een leerling) dan een uitwisseling van ideeën tussen twee leerlingen die allebei weinig weten.
Het citaat over de twee blinden spreekt wat mij betreft boekdelen. De door Hinke en moby genoemde discussiebijeenkomsten zijn vast interessant, maar jullie gaan er van uit dat die mensen vooraf al iets weten. Het leren is voorafgegaan aan de discussie. Ik kan me niet voorstellen dat je zes mensen die geen Duits kennen een uur laat discussiëren met als resultaat kennis van de vier naamvallen en de vervoegingen van haben, sein, werden, können, brauchen en schreiben.
Ongetwijfeld vertrekken er mensen van zo’n discussie-uur in de overtuiging ‘dit was heel leerzaam’. Ik denk echter dat dat leerzame voornamelijk uit zaken bestaat die wij i.h.a. als niet-schools aanduiden.
Een andere Jezus van Nazareth….
…beschrijft Paul Verhoeven (gymnasiast, filmmaker en wis- en natuurkundige) in zijn boek Jezus van Nazareth. Daarin rangschikt Verhoeven de gebeurtenissen en feiten anders dan Rome gedurende de eeuwen heeft gedaan.
Hij schildert Jezus van Nazareth meer als een revolutionair met een reusachtige dosis charisma. Totdat het op een gegeven dag fout gaat.
Na zijn vertrek uit Nederland in 1985 meldde Verhoeven zich in Californië aan bij het zogeheten Jesus Seminar, een hoog aangeslagen wetenschappelijke denktank van zo”n zeventig eminente professoren in godgeleerdheid, filosofie, linguïstiek en bijbelgeschiedenis, opgericht door de vooraanstaande liberale exegeet Robert W. Funk. Als enige niet–theoloog mocht Verhoeven aanschuiven bij de discussies die tot doel hadden de historische figuur Jezus van de mythische bijbelfiguur Jezus te bevrijden en hem te ontdoen van tweeduizend jaar christelijke inkleuring. Als bijdrage aan dit onderzoek schreef Paul Verhoeven al eerder vele wetenschappelijke studies die de basis vormden voor zijn boek ‘Jezus van Nazareth’.
Verhoevens biografie over
Verhoevens biografie over Jezus is zeer interessant (maar waarom heeft dat boek geen fatsoenlijke bibiografie?). Ik iedereen deze studie aanbevelen. Maar Verhoeven spreekt niet tegen dat Jezus als leider niet ook een soort leraar was. De uitspraken van Jezus kun je lezen als revolutionaire of als spirituele leider, in beide gevallen spreekt Jezus zich uit voor een soort ‘meester-leerlingsituatie’ waarin de meester het beter weet dan de leerling.