De pensioenfondsen klagen dat ze niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen.
Het ABP heeft het laatste jaar 45 miljard van zijn vermogen zien verdampen en is daarmee onder de door de overheid gestelde grens gezakt.
De regering heeft weinig geduld en stelt dat de zaak binnen drie jaar weer gerepareerd moet zijn. Dat lijkt een onmogelijke opgave, omdat de financiële crisis nog lang niet aan zijn eind is.
De financiële problemen lijken nu dus te worden afgewenteld op de gepensioneerden van vandaag en morgen.
Is dat terecht?
Als de verdampte 45 miljard circa 10 procent is van het vermogen is, zou er nog meer dan 400 miljard in kas moeten zitten.
Moet dat niet voldoende zijn voor de verre toekomst?
Reken ik verkeerd of worden we weer voor de gek gehouden?
Reacties zijn gesloten.
Bedragen ABP
Je rekent niet verkeerd, maar die 10 procent klopt niet. De werkelijke cijfers van 2007 resp. 2008 volgen hierna:
– Het ABP heeft op beide meetmomenten zo’n 1.1 miljoen deelnemers
– Het vermogen: eind 2007 217 miljard Euro, eind 2008 173 miljard Euro (-44 miljard)
– Rendement 2007 3,3%, rendement 2008 -20,2%
– Dekkingsgraad eind 2007 140%, eind 2008 90%
[BRON: Het Financieele Dagblad van 30 januari 2009]
Conclusie: er zit nog 173 miljard Euro in kas en geen 400 miljard. De dekkingsgraad is lager dan 100% hetgeen veel te laag is om (althans volgens de geldende rekenregels) ook in de toekomst de pensioenen te kunnen uitkeren.
Het is wel een off-topic onderwerp, alhoewel veel collega’s bij het ABP zullen zitten.
Kijk, daar heb ik jou…
Kijk, daar heb ik jou voor nodig, Marten:-)
Ben zelf werkzaam bij een
Ben zelf werkzaam bij een pensioenfonds. Ik wil de huidige financiele situatie niet bagatelliseren en wil opmerken dat met name de communicatie rondom pensioenen problemen oplevert. Dat begint al in de titel van deze posting, want de leraren zijn natuurlijk niet de enige deelnemers van het ABP. Daarnaast worden de kosten van de huidige malaise betaald door alle belanghebbenden: gepensioneerden krijgen geen indexatie, net als de werkenden (premiebetalers) die vaak ook nog een premieverhoging krijgen. Daarnaast zal de werkgever waarschijnlijk ook extra premie gaan betalen. Of een dekkingsgraad van onder de 105% (grens DNB) of onder de 90% voldoende is om toekomstige pensioenen uit te keren is niet eenduidig vast te stellen. Het probleem hier is dat de pensioenfondsen voor de lange termijn moeten beleggen (40/50 jaar) maar op de korte termijn worden beoordeeld (de dekkingsgraad van nu, herstel binnen drie jaar).
Dat lijkt mij een juiste analyse.
Aandelenkoersen gaan omlaag en omhoog, maar bij elke forse daling wordt van de gelegenheid misbruik gemaakt om te pleiten voor:
1. Langer doorwerken
2. Verhogen van pensioenpremies
3. Verlagen van de pensioenen
Men (de pensioenfondsen en de regering) lijkt hier niet geheel te goeder trouw, want steeds wordt verzwegen dat de koersen in het algemeen slechts tijdelijk dalen, om daarna (dat kan uiteraard korter of langer duren, maar in het licht van de beleggingshorizon is het altijd kort) weer te stijgen, meestal naar een niveau dat nog nooit eerder zo hoog was.
Na zo’n stijging gaat nog wel eens de premie omlaag, misschien ook de pensioenuitkering omhoog (maar zelden meer dan de normale loonstijgingen), maar de pensioengerechtigde leeftijd gaat niet omlaag.
Men is maar wat blij dat de daling van de koersen aangegrepen kan worden om ons steeds langer te laten doorwerken. En dan niet vrijwillig, daar is niets op tegen, maar verplicht of op straffe van een veel lager pensioen als men niet langer doorwerkt.
@JTS
Mag ik de geachte collegea er aan herinneren dat na het ontploffen van de IT luchtbel waarbij beurzen wereldwijd steil de afgrond ingingen alsook het ABP een niet te verwaarlozen deel van zijn beleggingen verloor, er de reden van is geweest om ongeveer zes jaar geleden een eerste ingreep te doen in onze pensioenen. Algemeen werd het pensioen gebaseerd op eindloon, teruggedraaid naar pensioen gebaseerd op middelloon. De vakbond ( medebeheerder van onze pensioenen) stond vooraan in de rij ( onze vriend Tichelaar) om deze omvorming voor elkaar te krijgen en goed te keuren. Ik ben benieuwd welke aap er nu uit de mouw komt. Misschien is pensioen gebaseerd op beginloon een optie.
Doorwerken…?
Als een leraar nu op zijn vijfenzestigste het schooljaar wil afmaken of überhaupt na zijn vijfenzestigste wil doorwerken, zal (1) de schoolleiding dat niet willen en (2) gaat hij er met zijn pensioenuitkering fors op achteruit.
Doorwerken is dus geen optie.
2x waarom
Als een leraar nu op zijn vijfenzestigste het schooljaar wil afmaken of überhaupt na zijn vijfenzestigste wil doorwerken, zal (1) de schoolleiding dat niet willen
Waarom?
en (2) gaat hij er met zijn pensioenuitkering fors op achteruit.
Waarom?
Ik heb een collega die kort geleden 65 is geworden, maar zij maakt het schooljaar gewoon af. Dat doet zij onder meer uit loyaliteit aan de werkgever en de leerlingen. Maar zij zou dit echt niet hoeven te doen als dat financieel slecht uitkwam.
@2x waarom…
Je weet het toch wel?
1. Voor de ‘dure’ oudere docent krijgt de school anderhalve jonge en goedkope leerkracht, sorry, vervanger terug. Bovendien zijn de oudere docenten eigenwijs en moeilijk stuurbaar, ‘zeggen ze’.
2. Wie niet stopt op de eerste van de maand waarin hij 65 wordt, loopt een aanzienlijk bedrag mis.
Nee, ik weet het niet
Het kan eraan liggen dat ik in het particulier onderwijs zit, maar ik weet “het” niet.
1. In ons geval is deze docent wegens haar rijke ervaring onmisbaar (nou ja, bijna ….) en zal naar alle waarschijnlijkheid worden opgevolgd door iemand in de vijftig
2. Welk bedrag loopt iemand mist die niet stopt op de eerste van de maand waarin hij/zij 65 wordt?
Ad 2….
Het bedrag heb ik even niet paraat.
Maar je collega kan zo bij het ABP opvragen hoeveel ze is misgelopen.
Het is in ieder geval zodanig veel dat volgens mijn gegevens de pensioengerechtigden daar een half jaar van tevoren extra informatie over zullen krijgen. En dat is nieuw.
Wees gerust …
… mijn collega is namelijk niets misgelopen. Door een slimme actie met arbeidscontracten (uit dienst – in dienst) maakt ze optimaal gebruik van de voor haar beschikbare regelingen. Die zijn ongeveer bizar te noemen. Door precies op het optimale moment ontslag te nemen krijgt zij zo’n 300-400 Euro per maand meer dan als ze dat niet had gedaan. Had iets te maken met FPU (wat dat dan ook moge zijn).
Er blijken voor diverse cohorten leraren allerlei uiteenlopende regelingen te bestaan en de informatievoorziening vanuit het ABP was op zijn zachtst gezegd gebrekkig. Door gebruik te maken van een insider heeft zij haar zaken tijdig goed kunnen regelen. Dat zou anders moeten, laat dat duidelijk zijn.
Goed gedaan…!
Je weet nu in ieder geval dat die regeling bestaat.
@Marten….
Het ABP vindt het ook raar, maar de overheid heeft het bedacht.
Door één of een paar dagen eerder te stoppen maak je nog net even gebruik van de FPU = vervroegde uittreding. Dat geeft je dat extra voordeel.
Hoeveel U misloopt..?
Ik weet het inmiddels.
Het kan bij een halve aanstelling al 1200 euro in het jaar schelen:-(
Pensioen fondsen worden
@JTS 2/2/9 15:30
Pensioen fondsen worden bestuurd door werkgever, werknemer en gepensioneerden, in gelijke verhoudingen. De drie beleidswijzigingen die hier worden genoemd zijn dus meestal niet eenvoudig door het bestuur te loodsen. Bovendien zijn het geen wetten van Meden en Perzen:
Ad 1. Juist nu worden bij veel bedrijven werknemers gestimuleerd om met pensioen te gaan om ontslagen te voorkomen.
Ad 2. Verlagen van de pensioen premies in goede tijden is veel vaker aan de orde dan stijging (ook gezien de bestuursstructuur). Met name eind jaren negentig van de vorige eeuw kwam dit veel voor, wat extra oververhitting van de Economie tot gevolg had.
Ad 3. Dit is wel het laatste wat pensioenfondsen zullen doen. Wat wel veel aan de orde is, is het niet indexeren (inflatiecorrectie) van pensioenen. Dat is de facto geen verlaging maar geeft wel koopkracht verlies. Overigens wordt niet betaalde indexatie meestal ‘op de lat geschreven’ en in goede tijden wordt dit dan gerepareerd (inhaalindexatie).
Langer doorwerken is met name een oplossing voor de (op termijn) structureel te krappe arbeidsmarkt. Dit wordt juist met fiscale maatregelen gestimuleerd.
Vermogen ABP….
Volgens de VK van vandaag was het vermogen van het ABP in 1992 100 mijard, een jaar geleden 320 miljard en nu 250 miljard.
Ingezonden brieven verwijten het ABP zo met ons duurgespaarde geld te zijn omgegaan.
Ik kan me geen geweeklaag herinneren uit 1992 toen het vermogen de helft was van nu.
ABP
ref : Hals, hierboven
Inflatie, Hals, inflatie, die ABP cijfers, en pech met aandelen.
Het bedrog, waarmee regering, Nederlandse Bank, bestuurders, politiek, banken, bedrijven, huizenbouwers ons geruststellen dat het goed gaat : de inflatie “is zo laag”. Niet dus, en al 40 jaar niet. Economische groei, voor zover door inflatie geïnduceerd, is gewoon bedrog. Salarisverhoging ? bedrog. Onderdeel van het plan om, kost wat het kost, de economie gaande te houden, onrust te sussen – het “ga maar gerust slapen, wij waken over u” syndroom. Dat maakt tegenslagen politiek aanvaardbaar. Dummes Volk.
Die soort illusies zijn voor eventjes in Oost Europa en Rusland versleten, bij ons vieren ze nog hoogtij. Nu het minder makkelijk is om te verbergen dat het niet goed gaat, begint het morren.
We hebben het meegemaakt : aardappels voor 5 pesos per kilo op vrijdag, 200 pesos op maandag, 14,000 pesos een jaar later. In Zuid Amerika wisten ze daar perfect raad mee : mitrailleurs, het ultime middel om inflatie door te voeren. Goed bedoeld, dat ook nog.
En wat betreft Europa : herinner je de sequenzen van WO-1, de duitse inflatie, het door Bismarck democratisch benoemde Nazi-regime ; de depressie in Amerika en Engeland (en in Nederland, Colijn), en de ultime oplossing voor al die ellende : WO-2.
In 1938 heette het “peace in our time” – dat was Chamberlain, october 1938,op de vliegtuigtrap in München met een vodje papier wapperend – wat zou die handtekening (van Hitler) nu waard zijn bij een veiling ?
Nu heet het : we gaan de economie snel weer re-animeren. Ondertussen worden de berichten slechter en slechter, maar de nieuws-dosering blijft voorzichtig (“het zal in 2010 weer beter gaan”). Forget it, ABP gaat met kortingen komen, het kan niet anders – realistisch rekenen zeg maar ! En hou je hart vast voor de AOW. Wees zeker : de inflatie blijft stijgen. Zo zit het systeem in elkaar.
maarten
Maarten, het is een somber
Maarten, het is een somber beeld dat je hier schetst. Het is wel zo dat niemand weet hoe de toekomst eruitzag, en dat je niet direct kan zeggen dat je die uit het verleden kunt voorspellen. Om dit bedrog te noemen gaat wel wat ver. Inflatie kan alleen in theorie voor regeringen een oplossing voor onstane problemen bieden.
te somber ? was het maar waar
Het kan nog somberder. en mogelijk is dat wat er gebeuren gaat. En nee, niemand weet hoe de toekomst eruit zal zien ; en nee, die valt niet uit het verleden te voorspellen.
Je kan wel de symptomen lezen en proberen, daaruit conclusies te trekken – de waarschijnlijkheid dat iets gaat gebeuren, of niet gaat gebeuren. Bijvoorbeeld, in hoeverre provocaties van nu overeenkomstige trekken hebben met vroeger – ik denk dan maar aan het Florence van de Medici, Giordano, Galilei en de Kerk, de uitdaging door Luther, de Bastille (1789 ff.), Serajewo 1914 ff., de Bolsjewieken in Petersburg en de Spartakisten in Düsseldorf, het bruine München van 1923, Salvador Allende en, ja, Williamson (2009) ; ad random en al gusto.
Symptomen lezen beperkt zich niet tot reeksen cijfers van goedwillende financiele, statistieke of politieke wervelaars. Die zetten je op het verkeerde been. Hoewel, wie goed kan rekenen (rekenonderwijs, pars pro toto voor goed nadenken) en optellen, komt vanzelf tot de vraag, eenmaal bij de uitkomst van de optelling beland : wie gaat dat betalen. Niet Soete lieve Gerritje, die is ff patat halen om de hoek.
maarten
somber
ref : bondscoach, hierboven
Nog dit. In mijn rekenboek is 1 =1, en 1+1 = 2 ; = 11, of 8, of zoiets.
Dat is fundamenteel.
In het inflatie-rekenboek is (1+1) x (te) < 2 ; waarin (te) = tijdseffect, de tijdsafhankelijke tussen 1 en 1. Allicht ken ik de theorie en applicaties van de tijdswaarde van geld c.q. kapitaal. Het probleem is dat diversen daar heel uiteenlopend mee omgaan. Diversen = economen, bestuurders, politici, gezag, buitenstaanders. De bedoeling (economie/publieke sector) is, een model te geven dat de werkelijkheid weerspiegelt én tegelijk werkbaar is. Het probleem, anno 2009 (zelfs al lang daarvoor), is dat de werkbaarheid alleen haalbaar is door illusie. Illusie is een abberatische vertekening van zicht op de werkelijkheid. Myopie is de soort van zicht van de massa öp in geld vertaalde werkelijkheid. Inflatie is een kwantitatief gedefinieerde index van illusie, illusie is het slimme zusje uit de familie Bedrog. Die is moeilijk te doorzien want ingewikkeld gestructureerd ; er zit altijd optisch vertekening tussen 1+1. De optelsom ondergaat erosie door de tijdsfactor. Het verschil in effect aan de inkomsten- en uitgavenkant staat de mogelijkheid tot aanpassing toe. Afglijden naar bedrog zit in het systeem zelf. Eenmaal zover kan het schip alleen doorvaren als het bedrog doorgaat. De tijdsfactor geeft de ruimte die nodig is om ongemerkt en toch aanvaardbaar (democratisch) het resultaat <2 te bereiken. Als het resultaat =2 niet haalbaar is, dan is <2 het meest dichtbij. Na Bos, ABNAmro, Fortis en ING weten we dat >2 illusoir is.
De komende inflatie, en daarna, zal ons leren dat =2 evenmin haalbaar is. Na het opschonen van pluche komen de wezenlijke problemen.
Het mooiste waar we op mogen hopen is 1+1 = 1 ; en ja, <1 of =0 kan ook. JPB en Bos, unaniem : "we sluiten niets uit". Dat deden Louis xvx (staatsschuld) en Louis xvi (1793, guillotine) wel. Die vergisten zich. Geen pleidooi voor straf, wel voor opschonen.
maarten
tussen 1 en 1?
Kennelijk is deze bijdrage bijgewerkt, maar er staat nog steeds “tussen 1 en 1”. Mag ik aannemen dat bedoeld is: “tussen 0 en 1”, of begrip ik iets niet goed?
Tenslotte is 1+1 nog steeds 2, wat u terecht fundamenteel noemt, en niet <2.
tussen 1 en 1, en waarom
ref JTS, hierboven
Het probleem was en is : de uitdrukking |tussen 1 en 1| kreeg ik niet in een formule en dan in de tekst ; wijt het aan mijn onontwikkelde cybervaardigheid, en de griep.
Bedoeld is : illustratief weer te geven dat inflatie aan het resultaat vreet, over een ruim tijdsinterval gezien. Vreet is niet een beetje “valt-wel-mee”.
Je hebt natuurlijk gelijk als je zegt dat de variablelen 1 en 1 beter leesbaar waren geweest als |a+a| of |a+b|, waarin a en b de twee tijdstippen. De suggestie van dezelfde indicatoren (1 en 1) was dat ze hetzelfde zijn (wat velen denken), maar dat zijn ze niet.
In de “vergelijking” zijn 1 en 1 symbool voor de toestand van de economie, geldswaarde e.d. En dan is :
[1] de eerste 1 – de ref. aan tijdstip 1, het begin van de meting ;
[2] de tweede 1 – de ref. aan wat van de eerste 1 geworden is, na verloop van |te| ;
[3] en |te| staat voor het tijdseffect tussen 1 en 1, resp de eerste en tweede ; kort gezegd : erosie, de verval-factor.
Men denkt gewoonlijk dat de tweede 1 in de buurt komt van de eerste 1. Nope, in de rauwe werkelijkheid is het heel anders.
Algebraisch gezien is 1+1 gelijk aan 2. Maar de factor |te| vreet aan de uitkomst. Die is <2, het kan ook <1, zelfs <0 zijn ; onderweg naar minder. Daar ging het over.
Welnu, bij de uitkomst <2 lopen de geesten uiteen. Er zijn er die zeggen dat de inflatie wel meevalt. Helaas, dat effect gaat zwaar drukken op de uitkomst van |1+1|.
Het ging dus niet om wiskunde, het illustreert slechts wat we mogen verwachten in de toekomst, en dat zal niet meevallen.
De text werd bijgewerkt voor spelfouten.
maarten
Zo eenvoudig is het niet. In
Zo eenvoudig is het niet. In de vijftien jaar van 1992 tot 2007 is van alles gebeurd, economische hoogtij, gevolgd door een grote krisis voor pensioenfondsen van 2001-2003. Daarnaast heeft ABP natuurlijk 15 jaar premies ontvangen, en uitkeringen gedaan. Wellicht zijn ook de pensioenregelingen aangepast (eindloon/middelloon, indexatie beleid, pensioenleeftijd. Om puur naar het vermogen te geven geeft absoluut geen goed beeld.
Pensioengerechtigden………
Pensioengerechtigden hebben hun levenlang gespaard.
Zelf je geld stoppen in een oude sok, zoals in vele andere landen wel gebeurt, was in dit land niet geoorloofd.
De frustratie van velen, gezien de ingezonden brieven, is dat de pensioenfondsen met ons geld hebben gespeculeerd en topsalarissen hebben uitgedeeld.
Nu willen ze de neergaande tendens op ons verhalen, maar toen ze miljarden meer verdienden, kreeg niemand er één euro bij.
En hier ben ik het met je
En hier ben ik het met je eens: je zou het ABP (ieder pensioenfonds overigens) op zijn toegevoegde waarde. Topsalarissen zijn wat mij betreft geen probleem mits deze ook worden verdiend door degene aa n wie ze worden uitbetaald. Ons pensioensysteem, gebaseerd op intergenerationele solidariteit, kan alleen bestaan bij verplichte deelname. Hoewel ik laatst een documentaire zag waaruit bleek dat de solidariteit van de jongere (werkenden) vele malen groter is dan die van de gepensioneerden. Een vrije keus of deelnemen of zelf sparen is de bijl aan de wortel van ons pensioensysteem. Overigens is zelf sparen (of beleggen) denk ik een zeer slechte oplossing, die bij velen tot armoe zal leiden.
Pensioenfondsen moeten speculeren (lees voor het gemak in aandelen beleggen) om de pensioenen in de praktijk betaalbaar te houden. Dat je er in goede tijden niet meer pensioen voor krijgt is vastgelegd in de pensioenregeling (afgelsoten door werkgevers, wernemers en gepensioneerden), alleen de buffer stijgt, met andere woorden de laatste die met pensioen gaat neemt de hele pot (in theorie natuurlijk). En je moet hopen dat het bestuur niet zoiets besluit als bij Optas (pensioenfonds voor de havens) daar ging de hele pot naar sociale en culturele doelen.
Allemaal onschuldig
Als je vroeger voor vakantie naar oost-Europa ging wist je dat van het geld dat je zwart wisselde boven de Zwangumtausch een luxieuze vakantie kon houden. Maar je moest wel proberen te voorkomen dat je je geld ruilde tegen een dik bundeltje kleine coupures. De kans dat daar waardeloze bankbijetten tussen zaten was zeer groot. Het ING heeft zich blijkbaar m.b.t. de slechte hypotheekleningen uit de VS gedragen als een onnozele toerist en het ABP had dat blijkbaar niet in de gaten. Is er nou niemend bij het ABP die daarvoor verantwoordelijk gesteld kan worden?
Seger Weehuizen
Mijn vader zegt
Volgens mijn vader is het meerdere keren voorgekomen dat de overheid een vette greep in de ambtenarenpensioenfondsen heeft gedaan toen er meer rendement werd gehaald en er meer kapitaal aanwezig was, dan direct nodig was. Ik kan het niet nazoeken, maar ik geloof hem wel.
Op school leerde ik het
Op school leerde ik het verschil tussen:
“Die mof meende zich ermee te moeten bemoeien”
en
“”De beste oosterbuur bood aan te bemiddelen.
Het ging daarbij niet om de alliteratie.
De overheid kan geen greep doen in het vermogen van het ABP. Hooguit kan het bestuur (nogmaals: werkgevers, werkenden en gepensioneerden) besluiten tot het geven van premie korting. Op die manier zou het kunnen de overheid geen premie heeft hoeven te betalen. Dat is iets anders dan een greep uit de poet. Het pensioen debat loopt en liep over van de oneliners en demagogie.
Enorm wantrouwen
Beste Bondscoach,
Ik heb geen verstand van pensioenen en weet dan ook niet welke van beide interpretaties de meest juiste is.
Ik weet wel dat er een enorm wantrouwen is (in ieder geval bij mij) in de manier waarop de overheid zich heeft gedragen: als werkgever en als als hoeder van het onderwijs.
Ik noem slechts de HOS nota, het overdragen van alle macht aan niet gecontroleerde schoolbestuurders, het de facto afschaffen van de bevoegdheden en de onderwijskortingen die een jaar of tien geleden plotseling bovenop de ambtenaren kortingen werden ingevoerd. Wel voor de leraren, maar niet voor de ambtenaren die het hadden bedacht, de ambtenaren van OC&W.
Nu ik de voorbeelden noem valt me op dat in elk van die voorbeelden ook de vakbond een rol speelt. Een vakbond die gerelateerd is aan de politiek en daarom ook aan de overheid. In ieder geval bij mij leidt dat tot een wellicht paranoide houding tov diezelfde overheid.
Verder spelen er in dit specifieke geval ook andere factoren een rol natuurlijk. De regelingen zijn dermate complex dat het voor niet professionals eigenlijk ondoenlijk is om er goed zicht op te krijgen. Verder speelt de hoogte van de pensioenreserve, meen ik, ook een rol bij het bepalen van de tekorten op de overheidsbalans. Maar ook hiet heb ik klok horen luiden en weet van geen klepel. Ik constateer een flinke berg wantrouwen en helaas kan ik me daar van alles bij voorstellen.
wat bondscoach op school leerde
en wat niet :
Het effect van |Overheid <> ABP|, op de manier die je noemt, is hetzelfde als een greep doen uit de poet ; de machtsverhoudingen daarbij in aanmerking nemende. Als ik me goed herinner, is het minstens 1 keer zo gegaan. Net zo, |AOW <> ABP|.
De route is anders, maar de uitkomst eender ; kwestie van rekenen (rekenonderwijs helpt echt ;-0).
Doet me denken aan een folksong uit Chile (waar ze ook wel wisten hoe je met te weinig geld moet omgaan) :
el dolor que siente el perro
quando se corta el ramo,
es igual al dolor que siente el ramo,
quando se corta el perro ;
maarten
ABP afgeroomd
ref : hinke douma + bondscoach, hierboven
Die afroming heeft inderdaad enkele keren plaats gehad. Er is ook (ik meen later) fiscaal geschakeld tussen ambtenaren-pensioen en AOW, een vergelijkbare reductie met een andere methode.
En, zeg eens of een 30-jarig durende inflatie niet per definitie afromen betekent ? Per effect in elk geval wel, zelfs met “lage” inflatie ; laag is geruststellend. Ik bewaar nog altijd wat fünf miljard Reichsmark-bankbiljetten, uit het Duitsland van 1919-1923 ; je kon er geen brood voor kopen.
En zeg dan niet dat het CBS/CPB zo gewetensvol de inflatie berekent. Dat doen ze ! Nauwgezet nog wel, met vooraf bepaalde richtlijnen. Mooi resultaat, de inflatie blijft laag, klopt met de richtlijnen. ALLEEN : de richtlijnen deugen niet – democratisch bedrog, gesanctioneerd nog wel.
Methode : Sommige prijs opdrijvende effecten worden heel bewust buiten de indexen gehouden. Voilà, lage inflatie. Bewust betekent hier : met voorbedachte rade :
“hoe zet je de bakens zó dat je het gekozen doel bereikt”.
Vergeleken hiermee was de aardappel-import* van de Chileense regering, in 1964, korte termijn reparatie. We weten hoe dat afliep, in 1974. Toen of nu, het kon toen ook al niet anders.
Nu ontrolt zich een soortgelijk drama, maar dan op wereldschaal : het disaster van 2009, na het 2008 debacle en voorgaande bubbles.
Reparatie kan maar op één manier, alles andere is “Kurieren am Symptom”. En wie, denk je, gaat die inflatie betalen ?
maarten
* Aardappelen zijn staple food in Chili. April 1964 waren ze uit de markt verdwenen. Het democratische regime kon de handelaren niet dwingen, hun voorraad op de markt te brengen. De regering stuurde een vliegtuig van de Luchtmacht naar Argentinie, en kocht 800 kilo aardappelen. Naar huis gevlogen, werd de lading in de markt gezet, de argentijnse prijs kwam in de index, die een dag later in de krant verscheen. De dag daarvoor waren de aardappelen al ’s morgens uitverkocht.
pensioenen
De financiele crisis komt niet voort uit slechte hypotheken in de VS, zoals wordt aangenomen, maar uit grootschalige, ongereguleerde financiele speculatie. Te wijzen valt op de “over-the-counter derivatives” markt (OTC) waarvan de omvang 10 keer groter is dan het mondiale BNP. Zie hiervoor cijfers van de Wereldbank en de Bank of International Settlements.
Wat opvalt is de steeds maar dalende rentekoers. Al decennia lang daalt de rente en dit is ook geen gunstig teken: wijst op deflatie – en deflatie leidt tot een bankroet.
Wat voor mij vaststaat is dit: financiele speculatie heeft deze crisis veroorzaakt. Deze speculatie gaat onverminderd door – de crisis daardoor ook. Deze grootschalige, grotendeels nutteloze en schadelijke speculatie duidt op een weeffout in het financiele systeem.
Dit betekent voor de pensioenen dat zij in gevaar zijn, enerzijds als gevolg van hoge inflatie, maar anderzijds (zoals in deze crisis) door verkeerd uitgepakte weddenschappen-met als gevolg liquidatie van kapitaal.
Tegenlicht
Tegenlicht had vanavond (9 februari) een aardige uitzending over Singapore en die redelijk aansluit bij de bovenstaande discussie. Ook de visie op onderwijs (“investeren in jezelf. Ongekende luxe is niet blijvend.”) zou ik graag eens wat van mijn onderbouw-havisten onder de neus wrijven.
De uitzending staat inmiddels online:
www.vpro.nl/programma/tegenlicht/afleveringen/41074482/