Dronkers over verschil schoolexamen en centraal eindexamen

Scholen verlagen massaal eisen bij examen
Aldus NRC Handelsblad vandaag (7 juni 2007). Zie onderstaand artikel:

“De ene school stelt beduidend lagere eisen aan de schoolexamens dan de andere.
Ze compenseren nog steeds massaal de lagere cijfers van het centraal examen. Die trend blijft zich voortzetten en geldt ook voor havo-, mavo- en vmbo-scholen, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

„Het begint belangrijker te worden op welke school je hebt gezeten dan hoe hoog je eindcijfers zijn”, zegt Jaap Dronkers, hoogleraar sociale ongelijkheid aan het Europees Universitair Instituut te Florence. Morgen presenteert hij zijn onderzoek op de Nederlandse Onderwijsdagen in Groningen. Volgende week worden de eerste uitslagen van het centraal examen bekend.

Als alleen het centraal examen zou tellen, zou rond een kwart van alle middelbare scholieren zakken. Omdat ook de schoolexamens meetellen, is dat nu slechts zo’n tien procent. Dronkers stelde eerder vast dat de cijfers van het centraal schriftelijk examen tussen 1997 en 2004 elk jaar lager werden ten opzichte van de cijfers van de schoolexamens. Uit zijn nieuwste cijfers, over 2005, blijkt dat „scholen hun leven niet hebben gebeterd”, zegt hij.

Op een kwart van de vwo-scholen is bij ten minste één vak meer dan een punt verschil tussen centraal en schoolexamen. Voor havo- en mavo-scholen is dat 10, respectievelijk 18 procent. De verschillen zijn het grootst op ‘zwarte scholen’, particuliere en vrije scholen.

De Inspectie onderschrijft Dronkers’ eerdere bevindingen. In maart rapporteerde ze aan de verantwoordelijke staatssecretaris, Van Bijsterveldt (CDA), dat de verschillen tussen de cijfers ontstaan doordat „de schoolexamens soms te makkelijk zijn”. Een andere verklaring is dat schoolexamens beter aansluiten op de schoollessen. Volgens de Inspectie zijn bij aanzienlijke verschillen „maatregelen wenselijk” en zal zij scholen „indringend blijven aanspreken” op te grote verschillen.

Margot Kraneveldt, onderwijsspecialist van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer, noemt Dronkers’ bevindingen „zorgelijk”.

33 Reacties

  1. Moeite
    Toch heb ik hier een beetje moeite mee. Mijn SE’s zijn al jaren van hetzelfde niveau en komen goeddeels uit de docentenhandleiding welke bij de methode geleverd wordt. Zo probeer ik objectiviteit te behouden: vragen en antwoorden “extern gelegitimeerd”, jaarlijks eenzelfde soort vragen, puntenverdeling jaarlijks ongeveer gelijk.
    Maar ik gebruik inmiddels de 3e methode (in 11 jaar) en de vragen uit het toetsenboek zijn er bij die ‘vernieuwde methodes’ op z’n zachtst gezegd niet moeilijker op geworden.
    Handhaaf je dan je eigen norm, of richt je je SE’s in aan de hand van de methode die je hanteert? Want als dat *de eisen* zijn die aan de leerlingen worden gesteld, als dat is *wat ze moeten weten*, dan doe ik (in mijn versnelde, éénjarige eindexamenklas) zeker niet meer dan noodzakelijk is.
    Dus wie treft er eigenlijk nou blaam?

    Gelukkig wordt er in het VAVO minder geschermd met slagingspercentages. Die 99,744 % zullen wij nooit halen.

  2. Zou in het onderzoek
    zijn opgenomen, dat leerlingen wellicht minder gespannen zijn voor een schoolexamen? Dat je voor het centraal examen zenuwachtiger bent, zou ik me goed kunnen voorstellen.

    • de meeste
      leerlingen presteren beter met een beetje gezonde spanning (en dan heb ik het natuurlijk niet over extreme faalangst.)

  3. Hele platte verklaring
    Ik geloof dat het inderdaad zo plat is als in het artikel gesuggereerd wordt: de schoolexamens worden stomweg gebruikt om het totaalcijfer op te vijzelen.
    Hoe zoiets werkt? Ik leerde dat toen ik nieuw was op mijn huidige school.
    20 % van ons schoolexamen bestaat uit practisch werk, in mijn vak zijn dat natuurkundeproeven ofwel PO’s (practische opdrachten).
    Mijn voorganger leerde mij het volgende:
    – je geeft NOOIT lager dan een 4, ook als ze er volstrekt met de pet naar gegooid hebben. Een 1 geef je alleen als ze niks inleveren.
    – groepswerk van 2 personen is acceptabel (scheelt nakijkwerk)
    – als ze geen donder van de proef begrijpen maar wel enigszins hebben gewerkt geef je een 5.
    Bij het uitdelen van die cijfers zat dus de vooronderstelling, zowel bij docenten (nooit uitgesproken, maar zeker tastbaar) als bij leerlingen (ook uitgesproken), dat zo’n PO de gelegenheid was voor zwakke leerlingen om hun cijfer op te halen. Over kwaliteit wordt nooit serieus gepraat.
    Dat mijn ervaring is, dat juist die veelbesproken vaardigheden in het algemeen bij de zwakke leerlingen net zo ondermaats zijn als hun theoretisch werk, is veelzeggend. (Dat soort dingen valt me vaker op: laatst moest bijvoorbeeld een gymnasium klasje bij mij een proef doen, die meer met handenarbeid dan met natuurkunde te maken had. Ze deden het 2x zo snel en 2x zo grondig als de HAVO leerlingen. Er is qua prestaties weinig tegenstelling tussen theorie en ‘vaardigheden’).
    Tot op de huidige dag hanteer ik het systeem van mijn voorganger. Waarom? Uit schijterigheid: bang om uit de boot te vallen, ruzie met andere secties die het ook zo doen, klagende leerlingen. En dat impliceert dat ook ik mee werk aan het opvijzelen van die schoolexamencijfers. Weliswaar voor 20 %, maar toch. Niemand praat erover, maar velen doen het. Maar op een goede dag trek ik de stoute schoenen aan en dan is het afgelopen met de flauwekul: slecht is slecht!

    • Plat @stevin
      Een praktische opdracht wordt voor een (groot) gedeelte buiten je gezichtsveld gemaakt. Ik kies er dan ook voor om een PO natuurkunde omstreeks een ruime 7 te plaatsen. Daarmee krik je het SE-cijfer natuurlijk op. Door de rest van het SE wel op voldoende niveau te houden is het eindresultaat al jaren dat het CE cijfer bij mij gelijk of hoger is dan het zo opgekrikte SE-cijfer. Niets mis mee.
      Als je het SE-cijfer consequent hoger hebt dan het CE-cijfer, dan is er iets mis. Dat zou niet mogen gebeuren.
      Immers het SE is voor het CE. Tijdens het SE hebben de leerlingen nog niet het gewenste eindniveau. Logisch dat de cijfers dan iets lager liggen.
      Mijn ervaring als tweede corrector is trouwens dat verreweg de meeste natuurkundeleraren zo werken. Bijna steeds zie ik hogere CE-cijfers dan SE-cijfers.

      • Blijft een nep-cijfer
        Ook al compenseer je het met strengere beoordelingen verderop, de intentie moet toch geweest zijn om zo’n practische opdracht met serieuze criteria te beoordelen.
        Dat ik daar maar heel mondjesmaat aan toe kom. dat zit me dwars. De komedie en de poppenkast waar ik nota bene nog aan mee doe ook.

    • bevreemdend
      Nu draai ik toch al een aantal jaartjes mee in het onderwijs, maar geregeld kom ik gedachten, regelingen tegen die mij bevreemden (vanwege de 200 woorden, stukken ingekort met ……:

      U schrijft:
      20 % van …….. PO’s (practische opdrachten).
      Nu kan ik als natuur- en scheikunde docent spreken en voor Havo en Vwo geldt bij ons het zelfde, bij Vmbo-T ligt het percentage iets hoger nl ongeveer 30%, maar daar zit dan ook een werkstuk bij.

      Mijn voorganger leerde …………:
      – je geeft …… niks inleveren.

      NOOIT lager dan een 4, ja, dan doe je wel afbreuk aan een examen onderdeel. Wij hebben beoordeling met 2 of 3 personen, waaronder de TOA en we gebruiken een invullijst tijdens het practicum. Overigens nooit meer dan 10 – 12 leerlingen tegelijk aan de PTA-practicum opdracht. Niet gemaakt/niets ingeleverd, geen cijfer, want er is aan een PTA-onderdeel niet voldaan. Dus inhalen.

      – groepswerk …… nakijkwerk)
      Altijd individueel, zowel practicum als werkstuk.

      – als ze geen …… een 5.
      Wij beoordelen dus met 2 of 3 man en ieder stelt een eigen beeld op van het geziene tijdens het practicum, daarna bepalen we in samenspraak het cijfer voor het practicum. Daarnaast krijgen ze een cijfer voor het ingeleverde verslag, dat aan de in klas 3 geleerde normen moet voldoen. Deze cijfer worden gemiddeld en levert dan het PO cijfer op. Deze normen worden bij de binask vakken gelijk gehanteerd.

      Bij ….. Over kwaliteit wordt nooit serieus gepraat.

      Dat doen wij dus nu net wel en geen van de leerlingen moppert. Ze krijgen naar wat ze presteren en door deze lijn weten ze leerlingen ook dat AL serieus genomen wordt. Door deze afspraken als secties niet te maken haal je het onderwijs in niveau en kwaliteit juist onderuit. De gemakzucht van een deel van onze collegae zorgt daar voor. Mede veroorzaakt door de verhoogde druk van het managment met allerlei onzin die de aandacht afleidt van onze kern-werkzaamheden.

      • Kijk eens
        naar je cijfers McNeacol. Zeer waarschijnlijk zul je ontdekken dat de cijfers die je geeft voor practica/werkstukken veel meer geconcentreerd liggen dan de cijfers voor toetsen.

  4. Dronkers en Slagter vanmorgen op de radio
    Dronkers sprak vanmorgen vroeg op de radio over zijn bovenstaande bevindingen.
    Vervolgens was er een reactie te horen van Sjoerd Slagter.
    Hij zwakte het verhaal van Dronkers af en noemde andere cijfers.
    Volgens hen was er sprake van gemiddeld ten hoogste 0,2 punt verschil tussen de uitkomsten van de schoolonderzoeken en de landelijke examens.
    De Gymnasia waren uitzonderingen; daar zouden de schoolonderzoeken over het algemeen lager scoren dan de landelijke examens.
    De schoolonderzoeken op de gymnasia zouden dus moeilijker zijn dan de landelijke examens.

    • Hoe kwam Slagter aan zn cijfers?
      Had Dronkers een verkeerde methode gebruikt, of kon hij gewoon niet optellen? Slagter moet toch een argument gehad hebben om de cijfers van Dronkers te ontkennen. Ben erg benieuwd

      • De cijfers
        Zie het inspectie rapport voor de cijfers (hier op de BONsite, klik op ‘bijlage’). Voor het VWO de verschillen:
        2002:0.366
        2003:0.376
        2004:0.287
        2005:0.384
        Op HAVO en VMBO zijn de verschillen kleiner (ongeveer 0.2). Daar komt Slagter dus aan zijn cijfers.

        Wat Dronkers vooral opmerkt is dat er grote verschillen zijn tussen scholen (ook hierover zijn cijfers te vinden in het bovengenoemde inspectierapport). Dit maakt diploma’s onvergelijkbaar.

        Bovendien maakt die 0.2 punt nogal wat uit: als er alleen een centraal examen was dan zou een kwart van de leerlingen zakken, nu is dat maar 1 tiende.

  5. Uitdagen
    Bij ons zijn de cijfers voor het centraal examen scheikunde bijna altijd hoger dan voor het schoolexamen. Zowel op havo als op vwo.
    Onze filosofie is, dat je leerlingen het idee moet even dat scheikunde moeilijk is, maar dat je goed kunt scoren als je er serieus aan werkt. Gewone leerlingen moeten dus niet hoog kunnen scoren als ze niet werken. Onvoldoendes kunnen louterend werken.
    Cijfers in de vierde en vijfde klas zijn vaak maar matig, bij schoolexamens gaat het iets beter, en leerlingen “pieken” op het examen.
    Kennelijk hebben ze op deze manier toch een redelijk goede studiehouding aangeleerd.
    Volgens mij hebben ze daar in het vervolgonderwijs meer aan, dan aan “door het examen slepen” door ze hoge schoolexamencijfers te geven.

      • Ik probeer het ook zo te doen
        Vaak wordt het CSE (achteraf) als makkelijker beoordeeld, dan het traject ervoor. Vanaf SE-1 zitten ze op ‘examenniveau’. Gaandeweg hebben we (qua percentage) de invloed van PO’s/ZHO op het eindcijfer beperkt. Waarvoor ze overigens ook gewoon 1en, 2en en 3en kunnen halen.

        Maar met ’n marge van 1.4 op het examencijfer is het wel lastig om je eigen niveau af te stemmen, gezien het zwalkende niveau van de eindexamens. Ik heb veel meer het idee dat ik al jaren hetzelfde doe (qua toetsing) maar me constant aan de examens aan het aanpassen ben.

    • hoge CE-cijfers
      had ik vroeger ook steevast. Gemiddeld 1,8 punt hoger dan voor het schoolexamen, jaar in jaar uit. Sinds de vernieuwingen, waarin leerlingen tijdens de zelfstudie-uren van elkaar meer schijnen te leren dan tijdens de les met de leraar en waarin volgens de managers boven ons 1 (ja u leest het goed EEN) contactuur per leerjaar in de bovenbouw voldoende is, scoor ik constant bijna 2 punten minder dan voor het centraal examen. JANK!!!

      • Is dat Vercors
        Nu geen ijzersterk gegeven waarmee je directie, ouders, leerlingen kunt overtuigen van de noodzaak van meer contacturen en de waanzin van teveel zelfstudie? Als je de directie niet meekrijgt kun je dat in ieder geval gebruiken naar de buitenwacht. (Misbruik mag wat mij betreft ook). Het is een schandaal als managers hier mee wegkomen.

        • murw
          Wat denk je? In de sectie, veel jong grut zonder eindexamenervaring, dwepend met HNL, stond ik alleen. Bij de directie regelmatig gezeurd om een uur extra. Ze keken me verbaasd aan. Waar maak je je druk om moeten ze gedacht hebben. Murw geslagen heb ik de lat wat lager gelegd. Mijn gezondheid was me ook wat waard.

          • De pijp van Maarten
            Je gezondheid is een doorslaggevend argument. Maar de -kundigen die alleen een probleem signaleren met cijferverschillen en de handen ten hemel heffen in onbegrip zouden eens goed over jouw ervaringen en die van andere collegae moeten na gaan denken.
            En de managers doen waar ze goed in zijn; de hand aan de knip voor een ander en voor zichzelf onbekommerd bonussen claimen.
            ‘Je maintaindrai’ betekent niet dat je jezelf ook in de hand kunt houden.

          • uren
            Wij hebben in klas 4, 5 en 6 vwo respectievelijk 3, 2 en 2 uur voor sk1. Dat blijft in de “vernieuwde” 2e fase.
            Gelukkig hadden wij in 1999 de 2e fase met zeer weinig zelfstudie-uren ingevuld. Een experiment met zelfstudie-uren 2 jaar eerder leverde alleen maar kaartende 4e klassers op in de aula. Dat was een zéér nuttig experiment.

            Een vak met maar 1 lesuur per week is geen vak. Ook in de ogen van leerlingen. 2 uur scheikunde is eigenlijk al schandalig. Je merkt ook, dat het veel langer duurt voordat leerlingen een beetje feeling krijgen met het vak. Vaak pas tegen het eind van de vijfde klas. Op de havo komen veel leerlingen eigenlijk helemaal niet aan die feeling toe.

            Overigens merk ik bij mijn tweede-correcties niet vaak dat een school structureel te hoge schoolexamencijfers geeft. Maar dat zou best wel eens vak-afhankelijk kunnen zijn.

          • zelfstudie-uren invullen
            Ik had niets in te vullen. Ik constateerde het ene contactuur aan het begin van het nieuwe schooljaar. Was zo onnozel om uit te gaan van een fout in het rooster. Roostermaker deed wat aarzelend, tja de commissie van de 2e Fase had dat besluit nu eenmaal genomen.Een commissie waarin geen enkele talendocent zitting had. Wiskunde sectie die ook karig met contacturen bedeeld was, had meer succes met haar gezeur; in een mum van tijd zat de sectie weer op het urental (contacturen!) van voor het Studiehuis.

        • De managers van Vercors
          zeggen dan gewoon dat Vercors te oud is geworden en niet meer met de jeugd kan communiceren. Bedenk: niets is ooit de fout van de manager!

      • foutje
        De laatste zin had moeten zijn: …scoor ik voor het centraal landelijk examen constant bijna 2 punten minder dan voor het zelfgemaakte schoolexamen.

    • Bij ons
      ook. Mijn collega scehikunde en ik zijn die zelfde mening toegedaan. woorden naar onze harten.
      We’re not alone!

      • Bedrog bij CSE
        Dat de norm bij het CSE wordt vastgesteld nadat de leerlingen het examen in dat vak hebben gemaakt, dat is puur bedrog, en daar zouden de docenten tegen in opstand moeten komen. Het Ministerie van Onderwijs blijft zo in de positie om te kunnen beweren dat de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen decennia niet tot verslechterde eindexamenresultaten hebben geleid. De norm voor het CSE moet voorafgaand aan het examen worden vastgesteld, dat moeten de docenten die willen dat hun vak serieus wordt genomen, eisen.

        • Bedrog alom
          Want het ministerie leeft in een papieren werkelijkheid, die ze manipuleert al naar het hen uitkomt.
          Dus de norm wordt na de examens vastgesteld, dan is de uitslag altijd goed.
          Zo blijven ze ook publiceren dat we het internationaal zo slecht nog niet doen.
          Dat is boerenbedrog, want de rapporten vertellen dat Nederland gemiddeld laag scoort t.o.v. onze omringende landen, maar dat daarentegen onze kleine groep excellente studenten internationaal hoog scoort.
          Dat laatste is ook juist, want we zijn een slim landje.
          Maar het eerste wordt verdoezeld, omdat dát iets zegt over de slechte staat van ons onderwijs met te weinig contacturen in het hoger onderwijs.
          Immers ze zouden kleur moeten bekennen.
          Maar we leven in een socialistisch landje, waar de grote gemene deler de dienst uitmaakt.

          • leerlinge-leraren-coalitie
            Nu veel leerlingen zelf vragen om behoorlijk onderwijs zijn er al 3 redenen om samen met veel leerlingen naar het Malieveld te gaan. Protesteren tegen HNL, tegen de ontwaarding van de examens en tegen het binnenboord houden van leerlingen die de les verzieken.

          • 4e en 5e reden
            en tegen leraren die geen les kunnen geven (omdat ze zelf nooit wat geleerd hebben) en tegen intimidatie door raden van bestuur en hun vazallen.

          • waarde examens??
            Gelezen op voorpagina van BNdeStem d.d.5 juni 2007.
            Het ROC Goes heeft de leerlingen die er tijdens hun eindexamenfeestje achter kwamen dat ze TOCH gezakt waren, gisteren excuses aangeboden. Ze krijgen allen recht op 2 herkansingen. Het gaat om 15 leerlingen van het cluster zorg, die vrijdagmiddag voor 4 uur zouden worden gebeld indien ze gezakt waren. Wie niet was gebeld, kon ervan uitgaan dat hij was geslaagd.
            Pas na 7 uur werd echter de eerste leerling gebeld dat ze gezakt was. Tegen 9 uur de laatste. Het bericht leidde tot zware teleurstelling onder de leerlingen. Scholiere H.S. is tevreden met de reactie van het ROC.”Het bleek uiteindelijk om een fout van de mentor te gaan. Die heeft er zelf ook een slecht weekend van gehad. Voor mij is de kous daarmee af”.

Reacties zijn gesloten.