PRESENTATIE ONDERZOEKSRAPPORT “HET MYSTERIE VAN DE VERSPILDE ONDERWIJSMILJARDEN”

De Nieuwe Denktank (DND) presenteert in samenwerking met Beter Onderwijs Nederland (BON) op dinsdag 7 juli 2026 het nieuwe onderwijsrapport “Het mysterie van de verspilde onderwijsmiljarden” in Nieuwspoort Den Haag. Het rapport onderzoekt de rapporten van de Onderwijsraad en stelt een confronterende vraag:

Hoe kan een onderwijssysteem dat zoveel geld, beleid en aandacht krijgt, steeds slechter presteren – en wie is daar eigenlijk verantwoordelijk voor?

Aan de hand van concrete adviezen van de Onderwijsraad gaat het rapport op zoek naar de oorzaak van dit mysterie. Het rapport schetst een onbarmhartig beeld van een systeem waarin de koppeling tussen werkelijkheid en beleid is losgelaten, waar discussies gaan over ideaalbeelden en de praktijk in de klas vergeten wordt, waarbij ‘terugkeren naar de kern’ ervoor zorgt dat er bijzaken worden toegevoegd, waar wetenschap niet alleen de waarheidsvinding dient, waar haalbaarheid niet verder komt dan een bijzin, waar vaagheid functioneel wordt ingezet, het geheugen selectief is en iedereen naar een ander kan wijzen. In dit systeem zijn invloed en verantwoordelijkheid van elkaar losgeraakt. Personen en instituties die grote invloed hebben op het beleid presenteren zichzelf slechts als onderzoeker, adviseur of procesbegeleider. Degenen die wel verantwoordelijk zijn, hebben daarentegen maar nauwelijks invloed.

Het rapport laat zien dat het onderwijs geen gebrek heeft aan beleid en ambities, maar wel aan verantwoordelijkheid: beleid wordt gemaakt zonder verantwoordelijkheid voor de uitvoering, en adviezen worden gegeven zonder verantwoordelijkheid voor het resultaat. Dit leidt tot veel nieuwe plannen en grote debatten, terwijl de prestaties van leerlingen achteruitgaan.

De onderzoekers pleiten daarom voor een koerscorrectie waarbij de zo talrijke organisaties in de Nederlandse onderwijswereld alleen maar bestaansrecht hebben – en financiering krijgen – als ze verantwoordelijkheid aanvaarden voor hun invloed en dus ook de gevolgen van tekortschietende oordelen ondervinden. Met enkele beperkte ingrepen kan zowel de koppeling tussen beleid en werkelijkheid als de koppeling tussen invloed en verantwoordelijkheid aanzienlijk worden verbeterd.

Meer info over het het programma en de locatie kunt u hier vinden>>