In Europa is de kans op goed onderwijs langzamerhand erfelijk geworden. Dat stelde de Duitse regering onlangs vast, aan de hand van onderzoek waaruit blijkt dat kinderen van goed-opgeleide ouders meer dan zeven keer zoveel kans hebben om naar de universiteit te gaan als kinderen van ambachtslieden. In zijn column in NRC Handelsblad vergelijkt Ben Knapen die situatie met de sociale dynamiek in Singapore. Een wetenschappelijk onderzoeker vertelde hem over de kinderen van slagers, kelners en taxi-chauffeurs die als onderzoekers op zijn lab werken – iets wat je in Europa bijna niet meer zou zien.
Lees de rest op weblogs.nrc.nl/weblog/wereld/2007/02/07/kans-op-goed-onderwijs-wordt-erfelijk/
Dit is het fundamentele probleem waar we voor staan, wat mij betreft. Al die onderwijshervormingen met al hun goede bedoelingen hebben ervoor gezorgd dat kinderen die voor een dubbeltje geboren zijn, nooit meer een kwartje kunnen worden. Doorstroom van vmbo naar havo bijvoorbeeld is na de invoering van de tweede fase een stuk lastiger geworden.
Van slecht onderwijs worden met name de lagere en middenklassen de dupe, aangezien er toch altijd een aantal hele goede scholen zal blijven bestaan waar de elite haar kinderen heen zal sturen.
Nuancering
Intelligentie is erfelijk. In Nederland (en Duitsland) is er in de jaren 60 en 70 al een grote sociale dynamiek geweest. Dat kinderen van goed-opgeleide ouders veel meer kans maken om naar de universiteit te gaan dan kinderen van ambachtslieden is waarschijnlijk vooral een kwestie van intelligentie. Singapore is in dit opzicht te vergelijken met Europa in de jaren 60 en 70, over 30 jaar zul je in Singapore hetzelfde zien als nu in Europa.
Dalrymple
Ik ken die theorie, maar ik ben meer van de school van Theodore Dalrymple, die beweert dat hij regelmatig in zijn beroep als psychiater mensen uit de onderklasse tegenkwam die hem zeer intelligent voorkwamen maar waar (met name door het slechte onderwijs) helaas niets van terecht gekomen was.
Wat met “regelmatig” bedoeld
Wat met “regelmatig” bedoeld wordt is natuurlijk nogal vaag. Maar ik kan me goed voorstellen dat juist intelligente mensen, die psychisch moeten overleven in een omgeving waar weinig andere intelligente mensen te vinden zijn, bij een psychiater terecht komen. Eerst getallen zien en dan eventueel geloven. Dat intelligentie erfelijk is lijkt op dit moment op grond van statisisch getinte onderzoeken overtuigend vastgesteld.
allochtonen
Statistieken vertellen ons dat een disproportioneel aantal allochtonen vmbo doet (en daarvan weer een groot aantal dat nog niet eens afmaakt). Men kan me niet wijsmaken dat die allemaal zoveel minder intelligent zijn.
Dit hangt onder meer samen met het actieve ontmoedigingsbeleid dat van de scholen uitgaat, variërend van “doe jij maar geen exact profiel, straks blijf je nog zitten” tot “ga jij maar naar het vmbo, je haalt weliswaar goede cijfers, maar straks gaat het misschien mis”. De ouders zijn vaak in geen enkele positie om hiertegen te protesteren. Ik heb dit ook in mijn eigen omgeving meegemaakt.
Mijn punt is dus dat er vast en zeker intelligente mensen in de lagere sociaal-economische klassen zullen zitten, net zoals er minder intelligente mensen (Bonnie St. Claire?) in de hogere sociaal-economische klassen zitten. En het huidige onderwijssysteem is niet de ideale manier om de hele potentie uit ieder mens te halen.
Re: allochtonen
Je hebt hier natuurlijk gelijk BertvanZ. Mijn verklaring in een eerder commentaar verklaart slechts gedeeltelijk waarom de sociale mobiliteit in Singapore nu en in Nederland in de jaren 60 hoger is dan de sociale mobiliteit in Nederland nu.
Dat allochtonen vaker VMBO doen komt omdat hun ouders vaak analfabeet zijn. Sociale stijging gaat meestal niet zo snel. Het duurt meestal meerdere generaties voordat de sociale positie en intelligentie met elkaar in evenwicht zijn.
In ander probleem in Nederland is dat de ’top’ vol is. Als iemand stijgt, dan moet een ander iemand dalen. Misschien een reden waarom sommigen het onderwijs willen vernielen?
volle top
Dat laatste argument heb ik in de buitenlandse pers vaker gelezen. De vernieuwing/vernieling schijnt van boven af bewust gestimuleerd te worden. Het kan toch geen toeval zijn dat de door HNL veroorzaakte onderwijsellende ongeveer gelijktijdig en op vergelijkbare wijze in meerdere Europeese landen is begonnen. Zelfs het braafste jongetje van de klas, Belgie, dreigt nu het slachtoffer te worden.
en toch
Kenianen zijn erg goed in lange afstand hardlopen. Aziaten scoren op intelligentietestst significant hoger en de middellandse zee landen significant lager, bepaalde ziektes zijn komen vaker voor bij bepaalde bevolkingsgroepen en dat is niet allemaal enkel cultureel bepaald. Er zijn, ook genetische, verschillen. Dezelfde achterstanden van allochtonen zijn er ook in andere europese landen. Is er in al die landen spraken van een ontmoedigingsbeleid? Geen enkel onderwijssysteem kan de hele potentie uit ieder mens halen. Maar als ik kan kiezen, dan is mijn ervaring dat voor zowel de goede als de matige leerling een schoolsysteem met vakkundige docenten (type ouderwets, zonder gecastreerde vak competenties) een beter keuze is dan zoek het zelf maar uit en presenteer eens hoe je hebt samengewerkt.
Denk niet in individuën als lid van een groep
Het lijkt me niet van belang om te weten dat ‘mediterranen’ minder intelligent zouden zijn of noorderlingen juist meer. Het gaat erom dat we een onderwijssysteem krijgen dat het beste en het meeste uit elk mens haalt. Dat is nu nadrukkelijk niet het geval. Ik ben ervan overtuigd dat het heel wat niet ontwikkeld talent in de lagere onderwijsniveaus rondloopt. Een verkeerde sociale omgeving (gezin of vrienden) is meestal daarvoor de verklaring.
Het doel hoeft zeker niet te zijn zoveel mogelijk mensen naar de universiteit te krijgen. Het doel moet wel zijn dat er in ons land zo weinig mogelijk mensen rondlopen die niet hebben geleerd wat ze hadden kunnen leren, of dat nou op laag niveau of op hoog niveau is.
Vooral integer denken.
Volgens mij bestaat er maar één manier van denken: integer denken. En dat is moeilijk zat. Als er groepsverschillen zijn, dan is het wel degelijk van groot belang dat te weten, wat kan er op tegen zijn om dat stukje kennis te amputeren? Je kunt nadenken over groepskenmerken en daar is werkelijk niets op tegen, zolang je dat maar integer doet (en dus niet individuele mensen op basis van hun groep beoordeelt).
Tijdens een betoog van iemand van mijn college van bestuur heb ik niet al te lang geleden gehoord dat wij, als docenten, als opleidingen, toch beter ons best moesten doen, want de uitval onder de MBO-ers die bij onze HBO binnen kwamen was zo enorm groot. Ze waren toelaatbaar en hadden dus dezelfde kans als anderen op het afronden van de studie. Dat dat niet gebeurde, lag aan ons.
Een dergelijk weinig integer gelijkheidsdenken is me een gruwel. Er bestaan nu eenmaal (gelukkig) groepen mensen en het kan soms uitermate nuttig zijn om die groepen ook te herkennen en in de analyse van de situatie mee te nemen. Het bewust wegdenken van groepskenmerken brengt de oplossing niet dichterbij en doet onrecht aan individuen.
Verder ben ik het natuurlijk van harte met je eens Hinke 😉
integer nadenken: linke soep
Integer nadenken over groepskenmerken is vergelijkbaar met integer nadenken (lees fundamenteel onderzoek) over atoomkernen. Volgens mij is beide linke soep om dat er zoveel mensen zijn die met de integer behaalde resultaten zeer corrupte handelingen kunnen verrichten, de geschiedenisboeken staan er vol mee.
Wat betreft de instroom van MBO’ers de volgende ervaring: de allereerste havo-3 klassen (vanaf 1971) hadden meestal leraren die les hadden gegeven aan HBS- en gymnasiumleerlingen, en die toen ook les gaven aan atheneum- en gymnasiumklassen, en dat ging niet goed. Een hoop geklaag over het niveau, en slechte resultaten. Jonge leraren konden daar veel beter mee omgaan en de resultaten werden beter, omdat rekening werd gehouden met wat deze leerlingen aankonden. En zo konden een aantal van deze havoleerlingen doorstromen naar het atheneum, terwijl ze anders twee keer waren blijven zitten en van school moesten. Hele brede scholengemeenschappen had je toen nog niet.
Achterstand of achterstelling?
Beste Bert, bij je betoog wil ik wel even een ? zetten.
Kijk even uit welke bevolkinglagen in het land van herkomst bedoelde allochtonen komen, dan ligt de conclusie voor de hand.
Dat heeft meer met achterstand dan met achterstelling te maken.
Overigens zit, ondanks onze terechte kritiek op het onderwijs in dit land, ons onderwijssysteem zo in elkaar dat voor wie dat wil er altijd wel een weg is.
Weet U dat de geschiedenis uit de onder- en middenlagen van de samenleving vele grote geesten en talenten heeft opgeleverd.
Ik vind je redenering te kort door de bocht.
Baas in eigen brein
Sorry, het is niet vervelend bedoeld, maar dat er in ons onderwijs voor iedereen wel een weg is, vind ik een naief idee. Velen die geen steun krijgen, of dat nu van school is of van thuis of van beide, haken gedemotiveerd af en vinden hun weg naar slecht betaald werk op de arbeidsmarkt.
In mijn eigen vriendenkring heb ik intelligente tieners zien afhaken op vwo’s omdat ze op momenten dat ze echt zelfstandig gingen denken en redeneren werden ontmoedigd in plaats van aangemoedigd. Hen werd voorgehouden dat ze beter gewoon domweg het vereiste antwoord konden leren, dan kritische vraagtekens plaatsen, hoe terecht ook. Deze leerlingen hebben teleurgesteld in de geringe verwachtingen die aan hen werden gesteld, het onderwijs de rug toegekeerd om zo snel mogelijk een beroep te leren waarin ze met hun handen konden werken. Konden ze tenminste baas blijven in eigen brein. Nee, juist deze veronderstelling is te kort door de bocht.
Talent is niet genoeg
Iedereen kent vele getalenteerden die het niet gehaald/gemaakt hebben.
Immers, wat gpb hieronder ook zegt, er is meer voor nodig: een gezonde spirit, wilskracht, doorzettingsvermogen, kortom een wil om verder te komen.
En wat mijn allochtoontjes betreft, ze krijgen verhoudingswijs veel meer zorg en aandacht dan ze verdienen.
Allochtoontjes ???
Jakkes, dat vind ik neerbuigend klinken, sorry.
Jonge mensen van niet-westerse afkomst?
….maar dat is wel erg lang!
Niks mis mee, Daadje
Ik heb er heel veel van en ze zijn allemaal dol op de meester.
Ik zorg ook heel goed voor ze hoor!
Neerbuigend
Ik sluit me daarbij aan; zo schrijf je niet over allochtone leerlingen (trouwens heel vaak gewoon Nederlands tegenwoordig) Hoe maak jij uit dat ze deze zorg en aandacht niet verdienen? Je suggereert bovendien daarmee dat zij deze zorg en aandacht krijgen omdàt ze een niet-Nederlandse achtergrond hebben (en dat jouw witte lieverdjes dus daarom aandacht te kort komen).
Rekensommetje Hinke
Tijd gedeeld door aantal leerlingen.
Doorzettingsvermogen ook van belang
“Dat kinderen van goed-opgeleide ouders veel meer kans maken om naar de universiteit te gaan dan kinderen van ambachtslieden is waarschijnlijk vooral een kwestie van intelligentie”. Ik heb vaak meegemaakt dat kinderen van goed-opgeleide ouders het enorm zwaar hadden op het vwo. Ik denk dat de oorzaak meer ligt in het er achterheen zitten van de ouders, sommigen hebben er heel veel voor over. In mijn omgeving hoor je wel de kreet: “het ootjet over”, waarbij “ootje” dan gelezen moet worden als grootmoeder (grootje), m.a.w. de intelligentie slaat een geslacht over. Maar ik heb daar geen wetenschappelijke bewijzen van (zal eens gaan googlen).
Wat ik in deze discussie veel belangrijker vind is de factor doorzettingsvermogen. Volgens mij is die van doorslaggevend berlang en dat betekent dat elke vorm van onderwijs een doorstroommogelijkheid moet bieden naar een “hoger” niveau, en er dus geen “afvalputjes” mogen zijn.
Overigens heb ik in de tijd dat ik zelf kleine kinderen had, gelezen, dat een frisse, zuurstofrijke kraamkamer een positieve invloed had op het intelligentieniveau van de kleine. Dat was wetenschappelijk bewezen in een langdurig experiment, ik meen ergens in Afrika.
Een paar verwijzingen
Kind van de slager
Het ligt er natuurlijk aan hoe je de hogere en lagere klassen definieert. Maar in het algemeen zullen er toch wel veel meer mensen in de lagere klassen zitten dan in de ‘ upper class’. Dus bij een verhouding van zeven op een (bij de kans om naar de universiteit te gaan) kom je wel degelijk ook in Duitsland het kind van de slager, kelner etc. tegen als onderzoeker op het lab.