Eén van de eerste uitdrukkingen waarbij ik onraad rook toen men jaren geleden onderwijsvernieuwing over mij begon uit te storten, was “de leerling centraal”. Zo probeerden ze je handig in het defensief te drukken: wie niet voor de leerling is, is tegen de leerling.
Vanochtend hoorde ik op BNR-nieuwsradio (www.bnr.nl) om 7.00 een programma over sport en het coachen van teams. Luister eventueel
www.bnr.nl/static/jspx/play.jspx?datum=26/04/2009&tijd=07:04:00&lengte=15&titel=Titel
Ik ving er twee interessante uitspraken van op.
1) Coach: “De sporter centraal, coachgestuurd, prestatiegericht.”
Dat is nu een prachtige uitdrukking om tegenover dat geniepige “de leerling centraal” te zetten: “De leerling centraal, docentgestuurd, prestatiegericht.”
2) [in mijn eigen woorden] “In de sport coachen de beste coaches de beste teams, terwijl de beste coaches juist de jeugd zouden moeten coachen. Dan zijn de coaches van de beste teams voortaan niet meer zoveel tijd kwijt aan het herstellen van wat verkeerd is aangeleerd.” Vrij vertaald naar het onderwijs is dit het Finland/Singapore alternatief: de beste docenten voor de klas, in plaats van de goedkoopste, zoals in Nederland.
Sowieso een misverstand
Met ‘de leerling centraal’ probeert men te suggereren dat dit een tegenstelling is met ‘de leerstof centraal’ of -erger nog- de docent centraal.
Natuurlijk berust dit op een kwaad misverstand: Juist als je de leerling centraal wilt stellen inventariseer je welke kennis en vaardigheden die nodig heeft om zich goed in deze samenleving te kunnen redden. Dat moet de leerling zich eigen kunnen maken en om dat te doen zet je als docent alles in wat je in huis hebt.
Ook de kreet ‘de leerling centraal’ suggereert dat deze als persoon die zich op zijn geheel eigen en vrije manier, los van de samenleving die hem te wachten staat, moet en kan ontwikkelen. Dat is ten nadele van deze leerling.
Iemand die zijn opleiding op zo’n school had genoten zei eens tegen mij: Ik kan heel lekker vrij vingerhaken, maar de hoofdstad van Overijssel….? Geen idee!
Leerling centraal
1; 2; 3; 4; 5; 6; 7