HBO: Landelijke examens hebben grote gevolgen

Tot vóór zijn aantreden als staatssecretaris van onderwijs wist Halbe Zijlstra, onderwijsspecialist van de VVD, niet dat de inspectie geen toezicht hield op het hoger onderwijs, zo zei hij gisteren in het praatprogramma van Knevel en Van den Brink.
Als een onderwijsspecialist in de Tweede Kamer dat al niet weet, hoe kunnen we dan op de onderwijsbeslissingen van het parlement vertrouwen.
Nu is datzelfde parlement door de affaire Inholland wakker geschud en is Doekle Terpstra de nieuwe kop van jut, hoewel zijn voorgangers dit onheil hebben aangericht.
Met de nieuwe maatregelen van de staatssecretaris hoopt het kabinet de opleidingen te redden. Ook de universiteiten ontkomen er niet aan. Volgens het programma van gisteravond zal aan de wildgroei van verschillende studies een einde worden gemaakt en zullen bepaalde studies op bepaalde plaatsen geconcentreerd worden. ‘We hoeven niet alle vakken overal aan te bieden’, aldus de staatssecretaris.
Het toezicht op het hbo zal in alle opzichten verscherpt worden met landelijke eindexamens voor de kernvakken en docenten zullen minimaal een masterdegree moeten hebben of gepromoveerd moeten zijn. Er zal toezicht komen tot in de klas en er zullen strengere eisen gesteld worden aan de examencommissies.
‘De gerezen twijfel over ons onderwijsstelsel moet met wortel en tak worden uitgeroeid’, aldus Zijlstra.
Het kabinet ging gisteren akkoord met een serie ingrijpende maatregelen om de controle op de kwaliteit van het hbo terug te krijgen, waarvan de invoering van landelijke examens voor de kernvakken de belangrijkste is, omdat dat consequenties heeft voor alle daarvan afgeleide maatregelen. Er zullen inhoudelijk en qua toetsing landelijke criteria voor de kernvakken moeten worden vastgesteld, er zal beter lesgegeven moeten worden, de docenten zullen inhoudelijk en didactisch beter moeten worden uitgerust en er zal hoogstwaarschijnlijk teruggegaan moeten worden naar het vroegere en door sommigen verafschuwde frontale onderwijs. Allemaal kernpunten van BON. Bovendien zal het vage, niet controleerbare, onrechtvaardige en niet op kennisoverdracht gebaseerde competentiegerichte onderwijs bij het grofvuil gezet moeten worden, waarmee Van Bijsterveld op het ministerie en Terpstra bij Inholland al begonnen zijn.
Ook de controle op de inhoudelijke kant van het onderwijs zal intensiever worden. De hogescholen zullen in de toekomst niet meer zelf het neusje van de zalm van hun studentenpopulatie voor de visitatie- of accreditatiecommissies mogen selecteren, maar de laatsten zullen in de toekomst zelf bepalen welke werkstukken van welke studenten steekproefsgewijs bekeken zullen worden.
Bovendien zullen de visitatiepanels en onderwijsinspectie hun toezicht uitbreiden tot in de klas.
Met dit pakket van maatregelen wordt het ‘op afstand besturen’ van Maria van der Hoeven (CDA) definitief aan de kant gezet. Dat bovenstaande grote invloed zal hebben op alle andere sectoren van het onderwijs, met name het mbo, moge duidelijk zijn.

9 Reacties

  1. Qualiteitscontrole zonder toename overhead
    Het lijkt mij dat je voor die vakken waarvoor je landelijke toetsing invoert (extern gemaakte opgaven en externe beoordelaars) niet nodig om extra controle uit te voeren. Het is immers misgegaan omdat de HBO-instellingen afgerekend werden op het aantal diploma’s en BOVENDIEN deze scholen zelf hun diploma’s produceerden. Het afschaffen van het eerstgenoemde zou al wat helpen, maar een school wil toch graag veel geslaagden afleveren om daardoor bekend te staan als een school waar veel mensen slagen. Het beleid kan ook zijn om vooral hoogaangeslagen diploma’s te produceren. Daarbij kunnen centrale examens zowel helpen als een obstakel vormen. De studenten kunnen in het eerste geval goed de diplomata vergelijken en kijken op welke school veel hoge cijfers gehaald worden. Maar de school kan dan niet meer hogere eisen voor het vak stellen. Maar nu het HBO eenmaal scheef gegroeid is lijkt centrale toetsing het meestbelovend. En als kwaliteitscriterium van de school kan bij gelijk leerlingenaannamebeleid het percentage geslaagden en de bijbehorende puntenlijsten genomen worden. Alle overige kwaliteitscontroles zijn voor zover het centraal examineerbare zaken betreft die ook centraal geëxamineerd worden geldverspilling. Wat betreft de hoogte van de subsidie en het überhaupt verstrekken van de subsidie kan de overheid (wat de centraal geëxamineerde onderdelen betreft) kijken naar quantiteit en qualiteit van de verstrekte diplomata. De overhead moet immers omlaag.
    Seger Weehuizen

    • Alle HBO docenten een mastergraad
      Dat klinkt toch enorm goed, alle HBO docenten een master titel. Twee kleine hindernissen, wat voor een mastertitel ? Allemaal master of Leisure Management of Master of Education ? En dan daarna, gaan al die Masters voor loonschaal 10 aan de slag ? Of anders gepromoveerde leraren. Waarin gepromoveerd ? “Moderne media voor de jeugd” of zoiets ? Ja, de invulling van een en ander zal nog moeilijk worden. Maar de intentie was goed.

      • Ten eerst is er het gapende
        Ten eerst is er het gapende gat tussen HBO-master en universitaire master. Maar wat gaat Zijlstra doen met al die mensen die nu in het HBO doceren zonder aan zijn nieuwe criteria te voldoen en die een beroep doen op hun rechtspositie. De mastereis gaat vast pas voor nieuwe benoemingen gelden dan dan duurt het nog jaren voor het HBO-docentencorps op niveau is gebracht. Als van master tenminste alsnog een universitaire master wordt gemaakt. Gaan de tijdelijken zonder master wel afvloeien?

        • Wat te doen met de zittende leraren…
          Zijlstra geeft hen vijf jaar om een master te halen, heeft hij gezegd.

          • Meesterlijk
            Is een HBO-master onderwijskunde bekwaam om elk willekeurig vak te geven?

  2. Terpstra en van Bijsterveld ruimen op, maar hoe verder?
    In december 2009 zijn door de HBO-raad aan de huidige minister en toenmalige staatssecretaris de kennisbases voor taal en rekenen voor de PABO en de kennisbases voor alle vakken voor de 2-degraadslerarenopleidingen uitgereikt. De eerste versie van de kennisbasis rekenen-wiskunde PABO was zo doortrokken van een eenzijdige keuze voor didactiek en een daarmee al of niet samenhangend gebrek aan inhoudelijke en conceptuele correctheid, dat de Stichting Goed Rekenonderwijs geen mogelijkheden zag om bij te sturen toen zij om advies gevraagd werd. Het daarna door SGR samengestelde heldere alternatief staff.science.uva.nl/~craats/SGR_KennisbasisRekenenPabo.pdf is door het projectteam en de HBO-raad genegeerd. De integrale versie op CD-rom, zie www.kennisbasispabo.nl/publications/, bevat op pagina 69 een figuur die de teloorgang van het rekenonderwijs symboliseert. De kennisbasis voor de exacte vakken, waaronder wiskunde, voor de 2-degraadslerarenopleidingen, ook voorzien van een voorwoord door de huidige baas van InHolland, bevat op pagina 6 de claim dat gezaghebbende wetenschappers in de onderhavige vakgebieden zijn geraadpleegd. Wie de lijstjes afvinkt kan eenvoudig nagaan in hoeverre dit waar is.

    Joost Hulshof

    • Koeno
      Ik mocht ooit van Koeno Gravemeijer (toen van het FI) vernemen (ik parafraseer): jij kiest ervoor om onderscheid te maken tussen reeele en rationale getallen, wij kiezen ervoor om dat niet te doen…..

      • koeno
        Mark,

        Koeno was de plenaire spreker op de jaarlijks studiedag van de NVvW in 2009.
        Het bijbehorende artikel werd in Euclides gepubliceerd,
        www.nvvw.nl/page.php?id=8322#862,
        vlak voor mijn eigen plenaire voordracht in 2010, zie www.few.vu.nl/~jhulshof/NVVW/NVvW06112010.pdf.

        Ik heb hem naar aanleiding van zijn verhaal in Euclides dit mailtje gestuurd:

        Sent: Wednesday, October 27, 2010 7:42 AM
        To: Gravemeijer, K.P.E.
        Subject: 20×3/4=3/4×20
        Beste Koeno,
        In je redenatie voor deze gelijkheid in Euclides komt de factorisatie 20=5×4 voor.
        Dat suggereert een verband dat er niet is.
        Met vriendelijke groet, Joost

        Ik heb al eerder uitgebreid met hem gesproken, zie ook
        www.few.vu.nl/~jhulshof/18HL.pdf.
        Onder andere over het gebrek aan onderscheid dat je noemt, zie
        www.few.vu.nl/~jhulshof/TAL.pdf.

        Joost Hulshof

Reacties zijn gesloten.