Hoe is de situatie met de ‘academic freedom’ in nederland?
de vrijheid die in 1575 in Leiden is neergelegd (Praesidium Libertatis) als voorbeeld voor alle grote universiteiten in de wereld, en
waaronder academici, de vrijheid hebben om niet alleen zonder supervisie of censuur te publiceren, maar om het onderwijs zelf in te vullen (uiteraard binnen door de universiteit vastgestelde brede richtlijnen) en om sociale kritiek te mogen uiten zelfs als dat over de eigen universiteit zou gaan.
Deze vrijheid bevat ook een bescherming van sancties of ontslag door administratie of overheid als die het niet eens zijn met de mening van de academicus.
Het begrip ’tenure’ dat in veel buitenlandse universiteiten wordt gebruikt is veel breder dan ‘vaste aanstelling’ want dit laatste geeft alleen een administratieve bescherming onder een CAO, en geen vrijheid van censuur.
Helaas lijkt dit essentieel onderdeel van de academische functie altijd zo vanzelfsprekend geweest te zijn dat het nooit goed vastgelegd is, met het gevold dat de moderne managers van de nieuwe corporatieve leerinstellingen, in zover als zij ermee bekend zijn, er geen rekening meer mee houden, en deze academische vrijheid zover mogelijk onderdrukken omdat het lastig is voor de efficiëntie en strakke beleidvoering.
Misschien is het tijd om de academische rechten en vrijheid weer eens te onderstrepen, dat geeft de docent meteen een deel van zijn eigenwaarde terug