Ach ja,

Nederlandse leraren hebben zo'n luizenbaantje (zo weinig lesuren, zo weinig leerlingen per klas/groep) dat zij ook nog wel wat leerlingen die extra zorg behoeven onder hun hoede kunnen nemen. Natuurlijk eerst nog wat scholing: misschien volgend jaar in de Kerstvakantie?

Ben benieuwd van wie die ene tegenstem was. Blijkbaar van iemand die doorheeft, dat je de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs niet nog verder onder druk moet zetten.

LIA is dan ook van mening dat de regering zou moeten investeren in speciaal onderwijs: ten behoeve van de zorgleerlingen en ten behoeve van de andere leerlingen in het reguliere onderwijs. Zij komen allemaal te kort als een leraar zijn aandacht nog meer moet versnipperen.

www.lerareninactie.nl

Hé gek, ik zie in deze opsomming geen enkele activiteit gericht op het bepalen van de effecten en bijwerkingen van 'passend onderwijs'.

Lemmings zijn we. Lemmings. Met een zonnebril op.

Passend onderwijs is typisch zo'n voorbeeld van beleid dat op papier goed klinkt. Zorg voor elk kind, passende lessen voor elk kind, dat lijkt moreel zo in orde dat je wel een bruut lijkt als je hier tegen zou zijn.
De praktijk zal echter zoveel haken en ogen hebben (veel meer dan bij klassikaal onderwijs aan een redelijk homogene klas), dat ik vermoed dat zowel de kinderen als de leerkrachten het slachtoffer zullen worden. De grenzen van wat een leraar nog goed aankan worden overschreden, is mijn indruk. En het gevolg zal zijn dat kinderen op de speciale scholen die nu veel individuele aandacht krijgen, met goed aangepaste lessen in kleine groepen, in een 'gewone' klas tussen wal en schip zullen vallen. Ze worden een last, en ze krijgen slechts een fractie van de aandacht die ze anders hadden kunnen krijgen.
Als men het zo beziet, dan wordt passend onderwijs veel minder fraai. Dan wordt het afbreken van kwaliteit, omwille van een vaag ideaal. Iedereen die combinatieklassen heeft onderwezen, weet hoe zwaar dat is. Nu zullen er nog meer niveaus in de klas verschijnen; probeer die maar eens allemaal goed te bedienen: hier wordt van een gemiddelde leerkracht het onmogelijke gevraagd. Maar er komt hulp, zegt men dan. Ziet u al hoe dit allemaal afgestemd moet worden met het rooster, die extra hulp die steeds op de deur klopt, waarna leerlingen de klas uit moeten, om incidenteel wat extra persoonlijk onderwijs te krijgen. Want incidenteel zal het blijven. De expertise van de speciale scholen die naar het basisonderwijs gaat, dat is vooral een fraai klinkende humbug. Niet iedereen is een schaap met 5 poten. En die worden ook niet even met wat cursussen gekweekt.
Passend onderwijs is vooral verlies.
Ik vermoed dat bewindslieden worden geleid door een verlangen naar kostenreductie, waarbij de operatie dan als zegenrijk voor het kind wordt gepresenteerd.

Passend onderwijs is niet hetzelfde als inclusief onderwijs, wordt er geruststellend gezegd, Maar 'het veld' weet natuurlijk heel goed dat passend onderwijs het voorstadium is van inclusief onderwijs, zoals WSNS met de samenwerkingsverbanden, het voorstadium was van passend onderwijs. De beleidsmakers willen de geesten in 'het veld' langzaam rijp maken. Tot rijpheid zal het niet komen, vermoed ik. Het zal worstelen worden, meer dan nu het geval is.

Het is net als bij het project 'Europese Unie': de plannen staan allang in de steigers van de beleidsmakers. Het project wordt echter uitgesmeerd over een lange periode, zodat het volk de tijd krijgt om te wennen.
Maar zolang we herinneringen hebben aan meer passend onderwijs in goed toegeruste scholen voor speciaal onderwijs met hun extra veilige pedagogische klimaat, zullen we nooit wennen aan dat minder passende onderwijs. Hopelijk.

In de reactie ontbrak nog wat. Want in het theoretische model worden de niveauverschillen niet als een probleem gezien, immers, dat passend onderwijs gaat samen met Het Nieuwe Leren. Dat laatste model is niet in een bureaulade verdwenen, maar geldt nog altijd als nastrevenswaardig.
De leerlingen die passend onderwijs gaan volgen, zullen dat doen volgens eigen inzichten, hier en daar wat aangemoedigd door de leraar. Dat sommigen dit als ideaal beschouwen, en een school als zodanig willen inrichten, daar kan ik vrede mee hebben. Maar dat dit model aan iedereen wordt opgelegd, dat verfoei ik.

Die 'extra hulp' die kinderen zullen krijgen, klinkt voor buitenstaanders als een hele geruststelling. In de praktijk betekent het dat een leerling een paar keer in de week uit de klas wordt gehaald. Dat zal hem geen 'triomfervaring' geven. Daarbij mist die leerling de lessen die de klas op dat moment krijgt: hoe lossen we dat op? Intussen heb ik nooit ervaren dat deze leerlingen hun achterstand kwijt raakten: de rest van de klas gaat immers ook verder in dezelfde tijd. Alleen de toch al goed lerende leerlingen (die uit het buitenland kwamen b.v.) wisten achterstanden met extra hulp in te lopen.

Toen werd 'zelfstandig werken' bedacht als een methode voor de leerkracht om tijdens die uurtjes de zwakkeren extra te kunnen helpen. Maar ook daar geldt dat tijdens die hulp de andere lessen niet worden gemaakt. Waarbij tevens na afloop blijkt dat sommige andere zwakkeren wel erg weinig zijn opgeschoten tijdens dat zelfstandig werken.
Kortom, veel gemodder.
In het klassikale systeem hielp je soms na schooltijd even, direct het probleem aanpakkend, zonder handelingsplannen en besprekingen met de interne begeleider. Tijdens de lessen werd er een goede klassikale instructie gegeven, en controleerde en hielp de leerkracht als hij rond liep tijdens het werken. Allemaal veel efficienter.

Moeilijk lerende kinderen bestaan. Dat is geen bedenksel van de elite, maar een geconstateerd feit door mensen die het best anders hadden wilen zien.
Als we ervan uitgaan dat de speciale scholen prestatiegericht werken, binnen de mogelijkheden natuurlijk, is er geen enkele reden te veronderstellen dat deze kinderen beter af zouden zijn op een reguliere basisschool. Op die reguliere school zullen zij zeker gaan inleveren als het om aandacht en begeleiding gaat, dat staat zonder meer vast. Tevens zullen zij gaan inleveren als het gaat om het ervaren van succes: altijd zullen ze de verliezers zijn. Op die speciale scholen zijn er meer succeservaringen weggelegd voor deze kinderen, omdat de hele school is aangepast aan een lager niveau.
Verder is er geen enkele uitzicht dat het reguliere onderwijs de prestaties zal gaan verbeteren, in vergelijking met prestatiegericht speciaal onderwijs.
Terecht mag iedereen zich dan gaan afvragen wat de winst nu eigenlijk is, bij zoveel verlies.