Kinderen stimuleren

by Bernard Wijntuin | Zo, 03/01/2010 - 11:56

In de laatste Vakwerk, die weer zeer lezenswaardig is, staat een bijdrage van Ruzhitsa Filcheva die mij het schaamrood naar de kaken jaagt. Zij vergelijkt kinderpoëzie uit Bulgarije, haar eigen vaderland, met die uit Nederland.
Nu kan je altijd ruziën over de kwaliteit van gedichten; als het dan ook nog eens de gedichten van 5- tot 12-jarigen zijn wordt dat helemaal lastig. Ik vind zelf bijvoorbeeld de door haar uit het Bulgaars vertaalde gedichten een beetje zoetig, maar dat is allemaal een kwestie van smaak. De gedichten zijn echter, en daar gaat het om, onmiskenbaar van goede kwaliteit. We moeten er van uitgaan dat die kwaliteit er al was voordat de vertaalster ermee aan het werk ging. Als niemand mij had verteld dat ze vertaald waren had ik dat overigens niet opgemerkt; een compliment aan de vertaalster dus.

Zij vergelijkt deze gedichtjes met een selectie gedichtjes van Nederlandse kinderen.
Beschouw je nu die Nederlandse gedichtjes, geselecteerd voor een bundel die werd uitgegeven door een groep basisscholen, dan springen de veters uit je schoenen van schaamte. Spelfouten, grammaticale fouten, lelijk taalgebruik, platvloerse gedachten: alles samengevat in kreupel rijm.
Terecht vraagt Filcheva zich af hoe het mogelijk is dat deze evidente rotzooi in zo'n bundeltje terechtkomt. Zij constateert een symptoom van zwaar tekortschietend basisonderwijs.
De eerste verklaring, die mij te binnen schiet is: ze hadden zich blijkbaar al voorgenomen om zo'n bundel te maken, en de huiveringwekkende troep die ze binnenkregen was blijkbaar geen reden om het project dan maar af te blazen. Een andere reden zal zijn dat de beoordelaars van deze rommel zelf geen flauwe notie hebben van wat een goed gedicht is; dat ze zelf waarschijnlijk niet eens een Sinterklaasversje in elkaar kunnen sleutelen. Van leerkrachten op een basisschool zou men dat toch wel mogen verwachten.
Terugdenkend aan mijn eigen jeugd vroeg ik mij af of het op mijn schooltje, 50 jaar geleden, dan beter was. Ik ben eigenlijk bang van niet. Wat doe je in Nederland als je 'creativiteit' bij kinderen wilt aanmoedigen? Dan roep je bij alles dat je het prachtig vindt: tekeningen, rijmpjes, liedjes, knutselwerkjes. Dat althans was de ervaring die ik als jong kind had. Alles werd zonder enig onderscheid behandeld, alles was mooi.
Ik denk eigenlijk dat Filcheva hier niet alleen het falen van het basisonderwijs blootlegt maar ook een Nederlands cultuurverschijnsel: we zijn doodsbang om kritiek te leveren op de prestaties van kleine kinderen. Stel je voor dat de tere zieltjes daardoor ontmoedigd raken!
Maar kritiek geven is niet hetzelfde als afkraken. Ja, en stel nu dat die kinderen werkelijk geen talent voor een bepaalde richting hebben. Dat schijnt voor te komen. Is het zo erg dat ze dan niet aangemoedigd worden?
Het lijkt mij dan ook bepaald niet toevallig dat dit verschijnsel juist iemand met een geheel andere achtergrond opvalt. Het is ook opvallend dat één van die Bulgaarse kinderen als thema zijn vaderland kiest. In het van minderwaardigheidsgevoelens doortrokken Nederland is dat eigenljk ondenkbaar. Ik herinner mij dat ik nog wel 'Waar de blanke top der duinen' op school heb leren zingen. Op de basisschool van mijn zoon was zelfs die laatste rest van patriottisme verdwenen. De helft van de liedjes daar was trouwens in het Engels.

‹ Niks compensatieverlof.......ADV Wanneer je het niet eens bent ›
  • 2365 keer gelezen
krrr krrr
Ingediend door b.verkroost op Ma, 04/01/2010 - 18:09.

Ik ben het met mw. Filcheva eens dat leerkrachten bij de beoordeling van kinderpoëzie moeten letten op correct taalgebruik. Ook mogen ze de verzen en versjes beoordelen op kwaliteit. Zo leren kinderen waar ze goed in zijn en waarin minder goed net zoals bij bijv. tekenen. We kunnen nu eenmaal niet allemaal een Vondel of Rembrand zijn wat zo aardig wordt gezegd in het bekende poëzie-albumversje: je ziet wel aan mijn pen/dat ik geen Vondel ben. De vergelijking die mw. Filcheva maakt tussen deze kinderen en enkele jeugdige Bulgaarse topauteurs vind ik eigenlijk een beetje unfair. Dat sommige Nederlandse kinderen ook best wel aardige gedichten kunnen maken wil ik illustreren met een Jan Hanlo-achtig gedichtje uit het onvolprezen "De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten" van Gerrit Komrij. Het is van een kind uit groep 5.

Vol zakje chips

krrr krrr krrr krrr krrr
krrr krrr krrr krrr
krrr krrr krrr
krrr krrr
krrr

leeg zakje chips

Het is wel niet "verheven"maar verhevenheid is volgens mij geen criterium voor goede poëzie.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Probeer geen appels met
Ingediend door Lemma op Zo, 03/01/2010 - 21:47.

Probeer geen appels met peren proberen te vergelijken. Ik ken het bundeltje niet, maar wil geloven dat de kwaliteit van gebundelde gedichten van basisscholieren niet geweldig is. En ik wil geloven dat er een prachtige vertaling bestaat van kinderpoësie uit Bulgarije.

Maar concludeer niet dat het onderwijs in Bulgarije dus beter is dan in Nederland. misschien is het wel zo, maar dat zou enorm verrassend zijn, gegeven de toch lastige historie van het land. Wie verlangt terug naar communistisch bureaucratisch onderwijs? De meeste onderwijzers zullen nog lid zijn geweest van de partij. Wat maakt dat er nu zo mooi gedicht wordt. Het is wel interessant om eens onderzoek te doen naar de ontwikkeling in Bulgarije en de verschillen met de situatie in Nederland. Wat zijn de resultaten? Willen wij Bulgaars onderwijs en waarom?

Is het boekje aan te merken als propaganda uit de communistische tijd? Zijn de onder meer door Duitsland en Frankrijk geholpen schoolhervormingen succesvol en waarom? Ik ben benieuwd.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Inzake vergelijking
Ingediend door Bernard Wijntuin op Zo, 03/01/2010 - 22:31.

Het is goed om je te realiseren dat de Oostbloklanden al 20 jaar niet meer communistisch zijn. De kinderen waar Filcheva het over heeft zijn opgegroeid in een andere maatschapij.
Maar Filcheva gebruikt haar Bulgaarse voorbeelden niet om iets over Bulgarije te beweren; ze beweert iets over Nederland en het Nederlandse onderwijs. Ik denk niet dat ze haar vaderland speciaal als voorbeeld wil aandragen. Ze laat gewoon zien dat die Nederlandse kinderen leeftijdsgenoten hebben die wél een goed versje kunnen schrijven.
Zijn die kinderen uit dat bundeltje nu niet representatief, zijn ze alleen maar het produkt van een ongelukkige selectie door Filcheva? Dat kunnen we nooit zeker weten. Afgaande op mijn eigen ervaringen als ouder en docent (de eerlijkheid gebiedt om te melden dat dit in het VO is) vrees ik echter dat ze werkelijk het beste zijn dat deze basisscholen in de aanbieding hebben en ook dat ze representatief zijn voor andere basisscholen. Als iemand voorbeelden van het tegenovergestelde heeft, verbeter mij vooral; ik word graag overtuigd van het tegendeel.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
dichten en vrije expressie
Ingediend door moby op Ma, 04/01/2010 - 12:44.

Misschien kunnen Bulgaarse kinderen ook beter volksdansen dan de Nederlandse. Sommige culturele uitingen werden belangrijk gevonden onder het communisme.
Voor zover ik weet heeft het schrijven van gedichten geen bijzondere plaats in het basisonderwijs. Ik denk zelfs dat de meeste leerkrachten geen antenne hebben voor gedichten en niet weten aan welke eisen een goed gedicht zou moeten voldoen.
Als er gedicht werd, gebeurde dat in het kader van de vrije expressie. Een creatieve uiting van het (arbeiders)kind diende niet bekritiseerd te worden, maar het kind diende bevestigd te worden in zijn eigen zelfexpressie.
Dat Nederlandse kinderen overwegend doen aan rijmelarij verbaast mij dan ook niet.
Het is waarschijnlijk een kwestie van prioriteiten. Welke Nederlandse leerling leert gedichten uit het hoofd? Of maakt grondig kenneis met kwaliteitsgedichten?

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Grappig die analyse.
Ingediend door Lex M op Ma, 04/01/2010 - 16:10.

Grappig die analyse.
Tijdens onze zesmaandse tocht door de VS heb ik o.a. gebruikt gemaakt van een reisboek van Dolf de Vries (ja, de acteur). Het startbericht van deze draad gelezen hebbend moest ik direct denken aan onderstaande 'analyse' van Dolf de Vries.

Dat onderstaand gaat dus niet op. Het citaat is blijkbaar te lang voor dit forum :-(
Daarom een koppeling voor de geïnteresseerden.
Klik hier.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Chips
Ingediend door b.verkroost op Ma, 04/01/2010 - 18:47.

Het door mij geciteerde gedichtje hoort ook grafisch de vorm van een zakje chips te hebben wat het extra aardig maakt. Helaas is dat weggevallen maar uit respect voor de auteur vermeld ik het nog even. Raadpleeg Komrij. Beeldspraak is belangrijk in poëzie maar ook niet alles.Dit is alleen maar een bruggetje om een van mijn favoriete gedichten te citeren als de moderator het mij toestaat want het is eigenlijk buiten de orde.

Opening van het visseizoen

Eindelijk buiten.
Water is water.
Riet is riet.
Een eend lijkt op een eend.

Maar nu begint mijn vader (62) weer.

Hij noemt waterhoentjes strijkbouten
en vindt dat de maan
ondergaat
als
de
zon.

K. Schippers

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON