Hoe gaat een jonge collega zich handhaven

Hoe gaat een jonge collega zich handhaven?

Het afgelopen schooljaar hadden wij twee nieuwe collega’s in de vakgroep natuurkunde; ik was daar één van. Die andere was een jongeman die nog bezig is met z’n tweegraadsbevoegdheid, hij is bijna klaar.
Het afgelopen jaar heeft hij grote problemen ondervonden met bepaalde klassen. Dit waren vooral orde-problemen. Hij kreeg een aantal tweede en derde klassen. Volle klassen.
Net als de meeste jonge mensen die in het onderwijs beginnen had hij grote moeite met die volle klassen. Enkele klassen vielen ook in de categorie “lastig”.
Deze collega gaat het bij ons op school niet redden. Voor het komende jaar moet hij uitkijken naar een andere school om daar een nieuwe start te maken.

Eén manier om bovenstaande problemen te voorkomen, zijn stages.
Deze stages moeten dan wel aan strikte voorwaarden voldoen. Een nauwkeurig omschreven takenboek waarin punt voor punt beschreven wordt wat er van de stagiair(e) verwacht wordt. De stagiair(e) weet dan ook wat hij/zij moet doen, wat er verwacht wordt, etc.
Tevens is dan mogelijk om een volgende stage beter op de student aan te passen; wat hij/zij al goed kan, behoeft niet nog een keer te worden gedaan. De aandacht kan dan gaan naar de zwakke punten van de student(e).

Toch ben je geen volleerd leraar / docent als je van een leraren-opleiding afkomt. Je moet vervolgens veel ervaring opdoen. Lees; je moet het onderwijs overleven.
De leerlingen worden er niet makkelijker op. Veel persoonlijke problemen, dyslexie, ADHD, etc. En die leerlingen moeten ook nog wat leren in die overvolle klas.

Het is voor zo’n beginnende collega niet eenvoudig om te overleven.
Ik werd in mijn eerste jaar uitgebreid begeleid door een ervaren collega. Ik ben die man nog steeds dankbaar. Ik heb toen veel dingen geleerd, die je op een lerarenopleiding niet leert, maar wel moet weten.

Vaak is het van te voren -in de zomervakantie als de roosters gemaakt worden- niet in te schatten hoe een klas zich zal gaan gedragen. Beginnende docenten “makkelijke” klassen geven is een idee, maar dat is vrijwel niet uitvoerbaar.

Willen wij onze aanstormende, jonge collega’s behouden voor het onderwijs dan zullen wij zelf ook ons best moeten doen.
Ik ben bang dat we er niet alleen zijn met een goede stage-begeleiding en een coaching in het eerste jaar.
Ik denk dat er vele les-bezoeken en vele gesprekken nodig zijn om jonge collega’s te begeleiden en dus te behouden.
Daar is tijd voor nodig. Daar zijn uren voor nodig.
Oudere collega’s kunnen dat wellicht doen; dan staan ze iets minder lang voor de klas, hebben minder nakijkwerk (en voorbereiding), maar maken zich wel nuttig in het onderwijs zelf.

En wat die startende collega’s zich ook moeten realiseren, is dat ze vrijwel onmogelijk kunnen beginnen met een full-time baan. Dat houden er niet veel vol.
Vervelende genoeg is het onderwijs dus een baan waarin je in het begin genoegen zal moeten nemen met een deeltijd-baan en dus ook een deeltijd-salaris!
Dat is een merkwaardig en vervelend aspect van het onderwijs.

Los daarvan, denk ik dat we een aantal maatregelen moeten bedenken om onze jonge collega’s te behouden voor het vak.
Het is een mooi vak, maar het begin is wel degelijk erg moeilijk.

Ingediend door mark79 op Di, 05/05/2009 - 13:10.

Het is heel gebruikelijk dat een nieuwe collega zich in moet werken. In normale organisaties komt dit voor rekening van de werkgever, in het onderwijs komt het voor de rekening van de werknemer (die maar een deeltijdbaan moet nemen). Dat als eerste maar veranderen.

Verder is volgens mij de onduidelijke schoolcultuur volgens mij een probleem. Er zijn op veel scholen geen schoolregels of die worden niet nageleefd en niet gecontroleerd. Dat maakt het voor beginnende leraren erg moeilijk: je moet altijd maar weer alleen het gevecht aan over werkelijk alles.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door Em70 op Di, 05/05/2009 - 13:28.

Beste aeejnprt,

Bedankt voor je bijdrage; veel is herkenbaar; zelf begon ik zes jaar geleden als docent; inmiddels zie ik dat veel problemen niet mijn fout meer zijn, maar systeemfouten zijn.

Veel van de problemen die je beschrijft zijn natuurlijk bekend, sterker nog: we weten ook allang wat de oplossingen zijn: aan goeie ideeën is geen gebrek.

Waarom worden die oplossingen dan niet doorgevoerd?

Daar zijn denk ik meerdere redenen voor. Bijvoorbeeld:
- Schoolbesturen hebben een regionaal monopolie, zodat de scholen die eronder vallen niet echt met elkaar concurreren. Het aantrekken en behouden van gemotiveerde, goede, goedopgeleide docenten, loont dus niet. Het inhuren van goedkope docenten die niet opstandig zijn, dát loont wel; daar houd je geld aan over voor andere dingen dan goed onderwijs aan leerlingen. Studiereisjes voor bestuurders naar het buitenland bijvoorbeeld, of veel vergaderen over onderwijsvernieuwingen. Het oprichten van een nieuwe school wordt erg moeilijk gemaakt, want een onafhankelijke nieuwe school is bedreigend voor bestaande scholen;
- Als regering zou je niet willen dat het zover komt. Maar wat nou als die bestuurders van die gefuseerde scholen, en de lobby-club van die besturen (VO-raad), allemaal mensen zijn die lid zijn van dezelfde partij als jij? Het zijn je CDA- en PvdA-kameraden; díe ga je toch niet afvallen? Bovendien moet je dan toegeven dat jouw partij schuldig was aan de bestaande problemen, die ooit onder jouw regeringsperiode ontstaan zijn. Dat vinden politici heel eng;
- Daar komt nog bij dat veel politici beseffen dat veel ouders/kiezers onderwijs ook niet zo heel belangrijk vinden. Een diploma is belangrijk, maar goed onderwijs, mwah; veel kiezers zijn meer op heel andere zaken en op de korte termijn gericht. De files zijn irritant, je wilt je baan niet verliezen, je huis mag niet in waarde dalen, de hypotheek mag niet te duur worden en noem maar op. Verder is die veel te hoge werkdruk van jou niet zichtbaar, maar jouw zogenaamd riante schoolvakanties wel. Weten kiezers veel dat de helft van die vakanties compensatie zijn voor de overuren die je alleen al volgens de CAO maakt, laat staan voor wat je daar nog bovenop doet? Weten zij veel dat je vaak in de vakantie helemaal geen vakantie hebt omdat je uitgeteld bent en nog zoveel moet doen?

Eigenlijk zijn er maar twee "oplossingen".

1) Je aansluiten bij BON en gaan tamboereren: aanhoudend en op een intelligente manier aandacht vragen voor deze problemen. Je aansluiten bij een politieke partij en binnen die partij lawaai gaan maken kan ook zin hebben. Bij de verkiezingen eens van partij veranderen kan, afhankelijk van de veranderrichting, ook zinvol zijn.

2) Het onderwijs snel verlaten, een ander beroep leren, een financiële reserve opbouwen, en pas terugkeren als de voorwaarden werkbaar zijn. Ondertussen brokkelt het onderwijs verder af, of stort het misschien wel helemaal in. Voordeel van het laatste: het trekt een hoop aandacht, waarmee het probleem eindelijk maatschappelijk goed geagendeerd wordt.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door geschiedenisleraar op Di, 05/05/2009 - 13:30.

Onlangs ben ik na lange tijd op één school te hebben gewerkt, op een andere school begonnen. Met een minimum aan overdracht en begeleiding maar wel ook de "lastige klassen" erbij. Ik overleef 't wel, maar leuk is anders. Hoe scholen van elkaar kunnen verschillen!
Met de komende tekorten aan docenten zullen de scholen wel moeten. Als iedereen die de kans krijgt, wegloopt, zul je wel iets aan beloning/begeleiding/uren moeten gaan doen ....

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door Hinke Douma op Di, 05/05/2009 - 19:00.

Allereerst zou het verboden moeten zijn om nieuwelingen tweede en derde klassen te geven. Iedereen weet dat dit klassen zijn waarbij het vooral neerkomt op 'orde houden'.

Ooit ben ik ook als zij-instromer begonnen op een middelbare school. We waren met 10 nieuwelingen en kregen allemaal een (in mijn geval best wel) goede mentor. Ook hoefden we in het begin geen pauzes te bewaken enz. Geen ongunstige startpositie.
Na een half jaar waren er nog maar acht en na een jaar, als ik het wel heb, nog maar 3 of 4. Ikzelf ben enorm afgeknapt op een 2 VMBO-klas en ik was één van degenen die het al in december opgaf.

Ik had er zelf voor gekozen om maar 12 uren les te geven; veel te weinig om van te leven, genoeg om zodanig af te knappen dat ik besloten heb om nóóit meer één voet in het middelbaar onderwijs te zetten. Ik was er dag en nacht mee bezig in mijn hoofd; dacht alle mogelijke scenario's door, besloot tot de gekste trucjes en ik kon het echt helemaal niet loslaten. Dertig superdrukke 14-jarigen in één klas in een ruimte die voor de bio-industrie nog zou worden afgekeurd. Hoe verzínnen ze het?

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door ddan op Di, 05/05/2009 - 20:28.

Ik word hier een beetje moe van.
Docent zijn is werk, en daarbij soms zwaar. Soms heb je een vervelende les en soms een vervelende klas of leerling.
Ik word nu wel een beetje moe van dat moeilijk praten. Je moet vooral tegen nieuwe docenten zeggen "dat is een lastige klas" vooral zeggen "docent zijn is zwaar" orde houden is belangrijk. Anders lopen ze over je heen….. Spanning…. is het grootste struikelblok in het stevig voor de klas staan
Ja, orde houden is basis maar dan wel op je eigen manier. Experimenteren is onvermijdelijk en flink op je bek gaan evenmin.
Dit heet het leerproces.
Ik zit nu in het einde van mij Lio stage. En ja ik ben begonnen met een pittige klas. Er werd compleet over me heen gelopen.
Maar… een stage bestaat uit ervaring op doen, op nieuw beginnen, nieuwe kansen geven en leren. Juist van deze klassen heb ik het meest geleerd en juist deze ervaring maakt mij tot een startbekwame docent.
Onderwijs is mooi en blijft dat als je maar blijft inzien hoe jezelf voor de klas staat en wat voor rol jij hebt in de klas.

"Wat je geeft, is wat je krijgt."

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door Em70 op Di, 05/05/2009 - 20:46.

Toch is het wel typisch dat in het onderwijs de burn-out percentages veel hoger liggen dan in de meeste andere sectoren.

Ook is het typisch dat, terwijl zoveel mensen lesgeven op zich enorm leuk vinden, in het onderwijs veel meer vacatures zijn dan in de meeste andere sectoren.

Hoe zou dat nou toch komen?

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door 1_1_2010 op Di, 05/05/2009 - 21:34.

Welkom ddan.
Goed te horen dat je enthousiast ben. Dat is mooi en niemand hier zou dat willen ontkennen. Toch heb ik behoefte om je zo fraai klinkende motto wat te bevragen.

Op lerarenopleidigen is het gebruikelijk om de problemen die een docent in de klas heeft te koppelen aan het gedrag van die docent. Als de leerlingen niet willen werken, dan ben je kennelijk niet motiverend genoeg. Als ze slechte cijfers halen, dan leg je niet goed uit, als ze na 10 minuten onrustig worden, dan zijn de werkvormen niet afwisselend genoeg of ben je te lang aan het woord. De schuld voor mislukken ligt per definitie bij de leraar. Dat uitgangspunt lijkt aan alle kanten professioneel, want je hebt als leraar inderdaad een andere rol: jij bent verantwoordelijk voor wat er in de les gebeurt. Jij formuleert het wat anders, maar het komt in mijn ogen op hetzelfde neer: als je onvoldoende terug krijgt, dan heb je kennelijk onvoldoende gegeven.

Toch kan dit zo fraaie uitgangspunt in wezen zelfdestructief zijn voor de leraar. Want dit uitgangspunt gaat volledig voorbij aan de huidige situatie die op sommige scholen op sommige momenten en sommige klassen gewoon zo vreselijk zwaar is voor de leraar, dat je menselijkerwijs niet van hem kan verwachten dat hij de zaak onder controle houdt. Sterker nog: ik vind dat een leraar fouten mag maken en dat zelfs dan de klas werkbaar moet blijven. Als dat niet zo is, als een leraar elke minuut alles op alles moet zetten om de controle te houden, dan is er iets mis. Soms ligt het aan de leraar, die is dan niet geschikt voor het onderwijs. Maar veel vaker dan wenselijk is ligt het wel degelijk aan de klas, aan de leerlingen en hun ouders, en aan de managers op school. Er zijn leraren en klassen waarbij de leraar veel geeft, maar in het geheel niets terug krijgt. De uitval onder docenten bevestigt die conclusie.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door Dr. John op Di, 05/05/2009 - 21:51.

Ik werk nu zo'n 20 jaar in het onderwijs en heb al vele collegae ten onder zien gaan. Aardige en betrokken lieden die om niet gedumpt werden of zelf hun conclusies trokken. De laatste jaren constateer ik ieder jaar een verloop van bijna een kwart van de formatie. Van continuïteit en samenhang is op ons instituut dan ook al jaren geen sprake meer. De ondersteuning die collega's behoeven is zwaar ondergeschikt aan het "pedagogisch klimaat" dat vooral ten doel heeft al die tere kinderzieltjes te strelen welke onder ieders zicht begeesterde docenten ten gronde richten. Daarin ondersteund door hen die geacht worden en als zodanig ook gefaciliteerd zijn om sturing te geven aan dit edele proces. Triest.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door classica op Wo, 06/05/2009 - 10:52.

Ook ik had het geluk van een 'ervaren rot' als stagebegeleider. Ontzettend veel van geleerd. Een belangrijk probleem in de begeleiding van starters gaat liggen in het feit dat er steeds minder van die ervaren rotten zullen zijn. Begeleiding door iemand die zowel vakinhoudelijk als didactisch zijn mannetje staat is van onschatbare waarde.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON