Evidence based onderwijs

Ongeveer vijftien jaar geleden was er een TV-documentaire over de spectaculaire taallesresultaten van een Amerikaanse tolk/vertaler. De man was ten tijde van de opname al met pensioen maar had zijn sporen verdiend als tolk bij de Neurenbergse processen van na WO2. Hij beheerste behalve Duits en Engels ook met name het Frans perfect. Het thema van de documentaire was een onderwijsmethode waarmee hij gemotiveerde leerlingen in korte tijd enorm veel beter Frans leerde spreken. In de uitzending werd hij voor de uitdaging geplaatst in één week een klas van 8 leerlingen zodanig goed Frans te leren dat ze toegelaten werden voor hun universitaire vervolgopleiding. Ze hadden in hun vooropleiding al enkele jaren Frans gehad maar waren ver onder de maat.
Dat alle kandidaten aan het einde van de uitzending nagenoeg vloeiend Frans spraken en slaagden voor hun toelatingsexamen was voor hun reguliere docenten onbegrijpelijk. Maar de documentaire toonde dat ook navraag bij universitaire medewerkers van –ik meen– de universiteit van Berkeley leidde tot ongeloof; zij wilden zijn mysterieuze techniek graag aan een nader onderzoek onderwerpen.
De reden dat ik me deze uitzending herinner is dat de tolk/docent –ik ben zijn naam vergeten– hier niet aan mee wilde werken! Hij wilde zich niet laten fileren door academische betweters die hij ervan verdacht geen oprechte belangstelling te hebben voor een effectievere leermethode maar alleen hun eigen gelijk probeerden te halen. Jammer genoeg zullen we zullen we nooit weten hoe zijn methode werkte. Tenzij natuurlijk een van zijn ex-leerlingen daar een boekje over open doet…
Het meest schokkende vond ik de suggestie dat het voorstelbaar zou zijn dat integere wetenschappers niet gericht zouden zijn op het verwerven van objectieve kennis maar op gelijkkrijgen. Je moet er toch niet aan denken dat dit een trend zou zijn: dat politici, voorbestemd om een rechtvaardige maatschappij te realiseren, zich zouden laten leiden door list, bedrog en machtshonger? Of dat je gaat twijfelen aan de betrouwbaarheid van banken.
Het is nu 15 jaar ouder. En de realistische rekenaars van het Freudenthal Instituut zijn heuse wetenschappers.
Maar het rekentij is onmiskenbaar aan het keren en ik hoop dat wij BONners, inclusief de wetenschappers onder ons, niet in de valkuil stappen te denken dat we automatisch goed zitten als we het realistisch rekenen vervangen door een meer traditionele variant. Dit ondanks het feit dat daar zwaarwegende argumenten voor zijn. Maar vergeet niet dat de gehele raison d’ etre voor het RR bestond uit: argumenten. De praktijk was alleen anders.
De les die we hieruit leren: louter argumenten zijn ontoereikend! Wat we nodig hebben zijn bewijzen. En die krijg je alleen door: onderzoek doen. In de praktijk betekent dit dat een aantal vergelijkbare groepen leerlingen les krijgen met verschillende rekenmethodes. Na afloop worden de resultaten vergeleken.
Wellicht stuit het idee om te ‘experimenteren’ met leerlingen tegen de borst. Maar zonder experiment weet je niet waar je het over hebt, val je terug op enkel intellectuele argumenten, en daar willen we nu juist vanaf. Bedenk daarbij dat we het niet onethisch vinden nieuwe medicijnen –uiteindelijk– uit te proberen op mensen; waarbij we er evenmin voor terugschrikken een andere groep placebo’s te geven. Uiteraard zijn goede initiële aanwijzingen nodig voor de ‘werkzaamheid’ van een kandidaat-rekentechniek voordat deze wordt losgelaten op een klas. Ook moet de pilotperiode een beperkte duur hebben met tussentijdse evaluaties zodat je hem tijdig kunt afblazen als de resultaten onvoldoende blijven.
Al met al kun je naar mijn mening niet tot een andere conclusie komen dan dat een vergelijkend onderzoek van resultaten de enige rationele basis is voor een verantwoorde acceptatie van een (of meerdere) nieuwe rekenmethode(n).