Onderwijstijd per vak

Beste Bonners,

in het kader van kritisch meedenken, opkomen voor je vak en de leerlingen ben ik bezig aan een onderzoekje bij mij op school. Ik probeer erachter te komen of de onderwijstijd die in het PTA geschiedenis staat op onze school, ook daadwerkelijk gegeven wordt. Als voorbeeld de HAVO: het PTA beslaat 320 uren, waarvan 200 'onderwijstijd'. Als ik alle uren die ik geef optel, dan kom ik aan krap 150. Dan tel ik de keuzewerktijd mee, de activiteitenweken, maar niet de toetsweken en werkweek. Dat betekent dat de leerlingen 25% minder les krijgen dan waar ze recht op hebben. Op het VWO komt het op eenzelfde tekort. Gevolg: een overvol programma en dus een onvoldoende voorbereiding op het examen. De school nu houdt vol dat ze 4 x 10 weken mogen tellen, en tellen dus de weken mee waar niet eens lessen gepland staan. Dit lijkt mij niet te verdedigen: het tellen van lessen die niet gegeven worden. Echter, ik moet deze 'escape' van de directie eigenlijk direct onmogelijk maken, door mijn berekening stevig te onderbouwen met uitspraken van inspectie en ministeriele bepalingen. Kan iemand mij helpen op dit terrein? Weet iemand wat hier de wettelijke bepalingen voor zijn? Mag een school toetsweken als onderwijstijd rekenen (ongetijfeld) maar ook die tijd bij de onderwijstijd van de vakken optellen? Eventueel kan ik mijn berekening per mail opsturen, mocht iemand die willen bekijken (stuur dan even een bericht). Ik dank een ieder alvast voor elke hulp.

Ingediend door bonnie op Di, 07/10/2008 - 20:36.

Lees de voorbeelden van onderwijstijd die de VO-raad verzamelde.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door AdmiraalDeRuyter op Wo, 08/10/2008 - 15:17.

Bedankt, bonnie, voor de link. Deze voorbeelden kende ik nog niet. Ik heb inmiddels een rapport van een onderzoek van de inspectie gevonden van 2007. Daarin staan een aantal zeer duidelijke uitspraken over de onderwijstijd, waar ik eigenlijk voldoende aan heb. Ik ben alleen niet zeker of ik rechten kan ontlenen aan zo'n rapport.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door couzijn op Di, 28/10/2008 - 08:41.

Dag AdR, hieronder vind je de reactie van OCW op dat Inspectierapport. Daarin besteedt men aandacht aan de wetten en regels omtrent onderwijstijd. Hopelijk brengt dit je weer een stap verder:

http://www.vo-raad.nl/assets/2591

Uitstekend dat je dit onderzoek doet! Ik roep al jaren dat de onderwijstijd een van de belangrijkste factoren is voor de effectiviteit van het onderwijs, terwijl ze in de schoolpraktijk wordt veronachtzaamd. (Overigens geldt bij de relatie tussen onderwijstijd en effectiviteit een bevoegde en bekwame docent als noodzakelijke voorwaarde.)

Bij mijn vak, Nederlands, bestaat in de bovenbouw vaak minder dan de helft van de studielast uit onderwijstijd. Als leraar moet je dus voor elk lesuur van 50 minuten de leerlingen voor meer dan 50 minuten aan huiswerk opgeven, omdat je anders je eigen vak opeet. Dat is voor leraar en leerlingen niet vol te houden.

De totale studielast van leerlingen bedraagt zo'n 1600 uur per jaar. Daarvan moet de school 1000 a 1040 uur onderwijstijd bieden. Ergo: de nominale verhouding tussen lestijd en huiswerktijd is ca. 1000 : 600, ofwel voor elk lesuur van 50 minuten hoogstens 30 minuten huiswerk. In een proefwerkweek gaat lestijd en huiswerktijd op aan het voorbereiden op de toets, afmaken van werkstuk etc. In de praktijk verschilt de door het rooster bepaalde verhouding lestijd : huiswerktijd zeer tussen vakken.

Je schrijft dat op jouw school de onderwijstijd vermeld staat in het PTA. Dat bevreemdt mij. Het PTA dient in ieder geval de toetsen te bevatten die meetellen voor het schoolexamen. Wettelijk geregeld is alleen de studielast per vak, en de totale onderwijstijd. Hoe dat wordt omgezet in een lessentabel, is aan de school ter bepaling en *hoeft* volgens mij niet in het PTA. Doet de school dat wel, dan zijn ze er inderdaad aan gehouden.

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door AdmiraalDeRuyter op Di, 28/10/2008 - 19:34.

Couzijn, bedankt voor de links naar de reactie van OCW. Wat ik gedaan heb ik alle geplande lessen uit het jaarrooster in de bovenbouw opgeteld (uiteraard gerekend naar klokuren, i.p.v. lesuren. Dit leverde een ingewikkelde berekening op. E.e.a. heb ik onderbouwd met uitspraken van de inspectie). Ik sta volledig achter mijn actie en onderzoek, maar ik twijfel nu al of het wel verstandig is om dit punt aan de kaak te stellen. De directie heeft direct laten weten 'not amused' te zijn en dat een aantal aannames niet kloppen. Kortom: direct in de verdediging. Terwijl het enige dat ik wil doen is het opnemen voor mijn leerlingen en in feite vraag ik de directie niet meer dan: leg maar uit hoe het dan zit. Ik kom ook nog maar net kijken in het onderwijs en moet schijnbaar nog leren hoe dit soort dingen 'werkt'.

Het feit dat de onderwijstijd per vak gespecificeerd is in het PTA kan ik als volgt verklaren. De verhouding onderwijstijd/slu's = 5/8. Die verhouding heeft men per vak aangehouden (waarom zou je daar ook van afwijken, want dan zou de directie gaan bepalen welk vak belangrijker is dan het andere). Dan kom je bij mijn vak in de bovenbouw havo tot een verhouding 200/320 (van die 200 worden er in de planning dus maar 150 gerealiseerd, inclusief keuzewerktijd). Helaas heeft niemand tot nog toe ooit de moeite genomen om dat eens na te rekenen (hetgeen bijzonder lastig is omdat wij met 80 minuten lessen werken).

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON
Ingediend door couzijn op Za, 01/11/2008 - 12:25.

Dag AdR, je hebt iets verstandigs gedaan (de feitelijke lestijd voor jouw vak uitgerekend) en een voor de hand liggende kritische vraag gesteld (klopt het dat de feitelijke lestijd voor mijn vak wettelijk tekortschiet?). Dat mag jou toch echt niet kwalijk genomen worden.

Wel moet je goed beseffen dat jouw feitelijke constateringen een doorn in het oog zijn van schoolleidingen die liever sjoemelen met de regels dan deze te respecteren. Vandaar dat ze 'not amused' zijn. In het onderwijs heerst namelijk een gedoog- en ogendichtknijp-cultuur. Die help jij doorbreken. Goddank, en dat verdient respect.

Mij lijkt het verstandig om na te gaan welke 'aannames niet kloppen' volgens de schoolleiding, je bevindingen eventueel te herzien, en ze dan toch werkelijk 'aan de kaak te stellen', zoals je schrijft, oftewel publiek te maken.

Heb je er al met je sectie over gesproken? Als daarin de handen op elkaar komen, sta je aanmerkelijk sterker. Anders is het zonde van de moeite en laad je een probleem op jouw persoonlijke schouders dat kennelijk niet als gemeenschappelijk probleem wordt ervaren.

Het probleem dat je aansnijdt vind ik van groot belang. Ik adviseer je dus om door te zetten. Waar blijft dit 50 klokuren les van jouw vak? Gaan die op aan extra kwt? Aan een leuk 'projectje'? Aan 'zelfstudie' zonder resultaat voor jouw vak? Dat zijn alleszins legitieme vragen.

Heel mooi zou het zijn als je een figuur kunt construeren met op de X-as alle schoolvakken en op de Y-as de hoeveelheden studielast, en de feitelijk gerealiseerde uren per vak, verdeeld naar lestijd, kwt en huiswerk. Uit zo'n figuur zijn verschillen tussen vakken goed af te lezen.

(P.S. als je forumnaam een aanduiding is van je geografische locatie, woon ik wellicht slechts een paar honderd meter van je vandaan.)

Bovenstaand bericht is van een sitebezoeker en weerspiegelt niet automatisch de standpunten van BON