Multitasken in de muziek

Ondanks de handicap dat men mij op de lagere school geen Engels heeft geleerd was ik gisteravond in staat om een ijzersterk TV-programma van de BBC te volgen.
Een aantal min of meer bekende Britten doet een poging om in korte tijd een zo goed mogelijke dirigent van een symfonieorkest te worden. Alle dirigenten in spe zijn amateurs; de muzikanten die gedirigeerd moeten worden zijn beroeps (een bestaand omroeporkest). De kandidaten krijgen privélessen van beroepsdirigenten.
Voor onderwijsmensen is hier heel veel uit te leren, lijkt mij.
Allereerst zie je het leerproces van de kandidaten; bijzonder leuk om te volgen. Een van de interessante aspecten van het vak van dirigent is dat zij waarlijk moeten kunnen multitasken: met de linkerhand het tempo aangeven, met de rechterhand het karakter van de muziek, met het gezicht contact maken met individuele muzikanten of met secties en met lichaamstaal nog aanvullende sfeersignalen geven. Intussen moet de partituur (de bladmuziek van het HELE orkest) nog gevolgd worden, waarbij de blaadjes ook nog moeten worden omgeslagen. Voorwaar geen geringe opgave, en totaal andere koek dan het multitasken waar de onderwijskundige koekebakkers de mond van vol hebben. Niemand van de kandidaten, helemaal niemand, brengt van dat multitasken iets terecht; de beste dirigenten beperken zich tot het aangeven van het tempo en het trekken van invoelende gezichten.
Dan de interactie tussen dirigent en orkest. Formeel moet het orkest precies doen wat de dirigent aangeeft, maar hier stuiten we op de fysieke grenzen van het mogelijke. De dirigent kan dus niet zomaar wat staan zwaaien, maar moet aansluiten bij de vermogens van zijn 'ondergeschikten'. De parallellen met de verhouding leraar-klas of schoolleiding-docenten liggen voor het oprapen. Ik noem er één van: wat gebeurt er als er een volstrekt incapabele dirigent (schoolleider, of leraar) voor een goed ingespeeld, professioneel ensemble (docentenkorps, klas) gaat staan zwaaien? Tot onze verbazing stort de muziek niet als een kaartenhuis in elkaar. Het vakmanschap van de musici, die hun instrument goed beheersen en de te spelen muziek goed kennen, houdt de boel overeind. Ze luisteren goed naar elkaar, negeren grotendeels het zinloze gezwaai van de pseudodirigent en brengen het muziekstuk op een nog altijd aanvaardbaar niveau.
Er zijn nog veel en veel meer van dit soort parallellen te trekken. Kijkt allen! Het programma heet 'Maestro' en ik neem aan dat het wekelijks (dinsdag?) wordt uitgezonden.