De Volkskrant publiceert vandaag (27/3/07) een commentaar op de vraag van de VO-raad en de Aob om 1,2 miljard extra investering in het voortgezet onderwijs. "In het voortgezet onderwijs is volgens bonden én werkgevers het probleem alleen op te lossen met 1,2 miljard euro," concludeert Gerard Reijn.

========================================

"‘Het gemiddelde salarispeil in het onderwijs is op dit moment ongeveer 10 procent lager dan de salarissen bij de rest van de rijksoverheid. Om deze achterstand weg te werken is ten minste 1,2 miljard gulden per jaar nodig.’

Dit schreef NRC Handelsblad, en het woord ‘gulden’ is in dit geval niet fout. Weliswaar eisen werkgevers en werknemers nu 1,2 miljard euro om het lerarenvak weer aantrekkelijk te maken, maar het citaat stamt dan ook uit 1992. Minister Ritzen had destijds laten onderzoeken hoe het met de inkomens van de leraren stond. Hij was daartoe wel gedwongen door aanhoudende protesten tegen te lage salarissen. Die salarissen waren in 1985 fors verlaagd met de HOS-wet (Herziening Onderwijs Salarissen). Vóór de HOS-wet kreeg een jonge doctorandus een startsalaris van 3.199 gulden bruto, de ‘nahossers’ nog maar 2.643 gulden. Dat was 18 procent minder. Om verzet te omzeilen, gebruikte de overheid een beproefde methode: de bezuiniging gold alleen voor nieuwe leraren.

Sindsdien blijkt uit elk onderzoek dat leraren dieven zijn van hun eigen portemonnee. Het ministerie van "Onderwijs schreef in het najaar in haar nota Werken in het Onderwijs 2007 : ‘Met een vergelijkbaar opleidingsniveau als van een leraar kan iemand meer geld verdienen in de markt (oplopend tot soms ruim 20 procent).’

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wist zelfs dat academisch gevormde leraren in het bedrijfsleven 35 procent meer konden verdienen. De achterstand werd niet ingelopen. In de laagconjunctuur van 2001 tot 2004 stegen de onderwijssalarissen met 8 procent, de marktsalarissen met 9 procent.

Het probleem zijn niet zozeer de beginsalarissen; die zijn best goed. Maar de jonge leraar krijgt nauwelijks loonsverhogingen, terwijl zijn leeftijdgenoten in het bedrijfsleven carrière maken en fikse loonsverhogingen binnenslepen.

De overheid heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten. Er werden imagocampagnes gevoerd en zij-instroomregelingen bedacht, waardoor niet-leraren het onderwijs in konden.

Die maatregelen werkten enigszins. De zij-instromers waren een welkome aanvulling in de leger wordende lerarenkamer, al bleven velen maar kort in het onderwijs. De campagnes brachten ook méér studenten ertoe een lerarenopleiding te beginnen dan enkele jaren geleden, maar lang niet genoeg om alle leraren te vervangen die met pensioen gaan.

Het overheidsbeleid is soms ook contraproductief. Scholen zijn meer ondernemer geworden. Dat betekent dat ze belang hebben bij lage salarissen. Meer dan vroeger worden leraren in lage salarisschalen aangenomen, en onderwijsassistenten (niet-bevoegde leraren) nemen werk van bevoegde leraren over. Het ministerie van Onderwijs schrijft dat deze ontwikkeling op den duur kan leiden tot aantasting van de onderwijskwaliteit.

Hoe de problemen op te lossen, is niet duidelijk. Werkgevers en werknemers in het onderwijs eisten zaterdag éénstemmig 1,2 miljard euro om salarissen en arbeidsvoorwaarden op peil te brengen.

Daar moet het kabinet dan niet al te lang over nadenken. De komende tien jaar zal tweederde tot driekwart van de leraren uit het voortgezet onderwijs vertrekken. Als de voorspellers gelijk krijgen, stijgt het lerarentekort daardoor bij hoogconjunctuur tot 12 procent gemiddeld, met uitschieters ver daarboven in sommige vakken en regio’s.

Het effect van lerarentekorten kennen we nog uit de vorige hoogconjunctuur van eind jaren negentig, toen veel docenten de ict-industrie in werden gelokt. Lessen vielen uit, leerlingen werden naar huis gestuurd, ouders daagden scholen voor de rechter om onderwijs af te dwingen. Dit keer lijkt het veel erger te worden."

bron