Forum

Bildung is een begrip dat wordt toegeschreven aan de Duitse geleerde en diplomaat Wilhelm von Humboldt (1767-1835). Voor het woord bestaat geen goed Nederlands synoniem. Daarom wordt het dikwijls onvertaald gelaten. Algemene vorming komt er het dichtste bij. Algemene vorming (Bildung) tegenover beroepsvorming (Ausbildung) geeft goed weer wat er wordt bedoeld. Algemene vorming was voor de elite en beroepsvorming voor het gepeupel.
In het standenonderwijs van de negentiende eeuw betekende dit dat het gymnasium bedoeld was voor de elite, de hbs voor de middenstand en ambachtsschool voor de werkende klasse. (Wikipedia)

De socioloog Auke van der Woud maakt in zijn alleraardigste boek 'Koninkrijk vol sloppen', dat gaat over armoede in de negentiende eeuw, eenzelfde soort indeling. Hij onderscheidt de elite, die in staat is zijn verstand te gebruiken, de hogere beroepen, zoals dokter, advocaat en schoolmeester, de gewone beroepen (het handwerk) en mensen die niets kunnen. De laatste groep komt aan zijn inkomen door zijn 'spierkracht' te verhuren. Dan is er nog een grote groep uitvallers, die zelfs moeite hebben met dat 'verhuren'.

Interessant is dat wij dat onderscheid niet meer maken en de laatste twee categorieën in de Roc's bij elkaar stoppen. In de negentiende eeuw zou dat onvoorstelbaar zijn geweest, maar in onze tijd lijkt niets onmogelijk.
Er is zelfs een tijd geweest, dat er dwazen waren die alle categorieën tot hun vijftiende of zestiende jaar bij elkaar wilden stoppen. Sterker nog, die de gymnasia en daarmee de elite wilden afschaffen.